Vraag een willekeurig kind wat hij later wil worden en negen van de tien keer zal hij zeggen: ‘beroemd’. Waarom willen mensen zo graag beroemd worden? Is het narcisme of prestatiedrang?

Dat de drang naar beroemdheid diep kan zitten, verklaart een verschrikkelijk nieuwsbericht in een Belgische krant een tijdje terug. In een Waals café-restaurant stak een 26-jarige man daar vier mensen neer. De dader zegt een bewonderaar te zijn van seriemoordenaars en onderzoek van de politie toont aan dat hij daarmee beroemd wilde worden. Hij verklaarde een stem in zijn hoofd te hebben gehoord die hem de opdracht gaf verschillende mensen met messteken toe te dienen.

Een extreem voorbeeld van iemand die beroemd wil worden. Wellicht geen realiteitsbeeld, maar het toont wel aan dat drang ernaar erg diep kan zitten. Communicatiewetenschappers Hilde Van den Bulck en Sil Tambuyzer hebben deze relatie blootgelegd in hun boek ‘De celebritysupermarkt’, waarin zij onderzoek doen naar de huidige ‘celebritycultuur’. Een cultuur die zich vooral kenmerkt door mensen die bekend worden (en vooral ook kunnen blijven), zonder dat men echt weet waaraan deze ‘celebrities’ hun faam te danken hebben. Ik noem een Paris Hilton of een Nicole Richie. En het meest pijnlijke van alles is dat menig televisiekijker niets anders wil zien. Dat is immers waaraan programma’s als bijvoorbeeld RTL Boulevard hun succes te danken hebben. ,,Tegenwoordig vereert men beroemdheden zoals men vroeger heiligen vereerde’’, zo heeft communicatiedeskundige Caronline Wink ooit geschreven. En dat is niet vreemd, zo concludeert ‘De celebritysupermarkt’. Televisiekijkers zien graag de ups en downs van bekendheden, omdat het een weergave vormt van de keuzes die wij in ons eigen leven ook moeten maken. ,,De ‘celebritycultuur’ wordt zo een arena waar media en publiek discussiëren over normen en waarden.”

Overigens zou dat niet als feit bevestigen waarom er zoveel mensen beroemd willen worden. Als immers het beeld wordt gevormd dat beroemdheden eigenlijk doodgewone mensen zijn, waarom zouden wij dan nog beroemd willen worden?

Narcisme
Een antwoord op die vraag lijkt moeilijk, maar als we Mark Young en Drew Pinsky mogen geloven is dat met volle overtuiging: narcisme. De twee Amerikaanse psychologen hebben een aantal jaren geleden een onderzoek gedaan naar het gedrag en de beweegredenen van beroemdheden. Aan de hand van een vragenlijst en een mathematische formule maten zij de gevaarlijke oorzaken, zoals overmatige eigendunk en ijdelheid, van narcisme. Het resultaat? De gemiddelde beroemdheid heeft een extreem narcistische persoonlijkheid, is ontzettend mediageil en voelt zich heel wat meer dan de gemiddelde medemens. Geen prestatiedrang dus, maar pure narcisme.
Caroline Wink: ,,De massificatie van het media-aanbod en de nieuwe technologieën leiden ertoe dat veel meer mensen ‘exposure’ kunnen krijgen en als je eenmaal ‘exposure’ hebt, kun je tot de sterrenstatus doordringen.” Kortom: Het feit dat je tegenwoordig snel beroemd kan worden, heeft te maken met de almaar toenemende realitysoaps en de kijkers die deze programma tot een succes maken.

Want waar zijn de iconen als Marilyn Monroe en Elvis Presley van deze tijd? Wel, die iconen zitten tegenwoordig genietend in het Big Brother huis, wachtend tot roem hen aanwaait.