De minister van LNV gaat de invoer, handel en bezit van drie exotische eekhoornsoorten verbieden, vanwege de bedreiging die ze opleveren voor de rode eekhoorn. De drie soorten vormen echter slechts het topje van de ijsberg; de handel in de 35 andere eekhoornsoorten kan gewoon doorgaan. Bovendien kondigt de minister nu al aan de dat de wetgeving nog een tijd op zich zal laten wachten.

Invasieve uitheemse eekhoornsoorten vormen een bedreiging voor de inheemse rode eekhoorn, vanwege overdracht van dodelijke ziekten en concurrentie om voedsel en leefgebied. Daarom heeft de minister aan de Zoogdiervereniging VZZ gevraagd een onderzoek uit te voeren naar de situatie in Nederland.

De VZZ stelde vast dat er hier maar liefst 38 exotische eekhoornsoorten worden verkocht. De onderzoekers schatten in dat 28 van deze soorten “niet of slechts heel beperkt risicovol” zijn. Dit vooral omdat er voor deze soorten in Nederland geen geschikte leefgebieden zijn en het Nederlandse klimaat ongeschikt is.

Resteren er dus tien soorten die wél risicovol zijn. Daarvan gaat LNV er nu dus drie wettelijk verbieden: de grijze eekhoorn, de Pallas’ eekhoorn en de Amerikaanse voseekhoorn.

Onder de zeven overige risicovolle soorten bevinden zich de Siberische grondeekhoorn, de Chinese boomeekhoorn, de Amerikaanse rode eekhoorn en de Kaukasus eekhoorn. Ook de Japanse eekhoorn staat op dit lijstje, de soort waarover in de zomer van 2008 zo veel te doen was omdat iemand er een aantal had losgelaten in een Amersfoortse nieuwbouwwijk.

Als het aan LNV ligt, gaat de handel in deze riskante soorten gewoon door. “Er komt gerichte voorlichting aan hobbyhouders om verspreiding van deze soorten te voorkomen,” aldus het ministerie van LNV.

Tegelijkertijd constateren de onderzoekers “dat de praktijk laat zien dat niet te voorkomen is dat deze dieren soms ontsnappen, waarmee er een reële kans is dat ze zich in Nederland vestigen en verspreiden.”

Kortom: het verbod lijkt op het eerste gezicht een heel krachtdadig besluit, maar bij nadere beschouwing is het exemplarisch voor de halfzachte aanpak van het probleem van de invasieve exoten in Nederland.

Het is dan ook zeer de vraag of met dit beleid de rode eekhoorn voldoende geholpen is, terwijl deze soort deze zomer juist werd verkozen tot het meest geliefde zoogdier in de Nederlandse natuur.

In dat verband is ook opmerkelijk dat het ministerie niets meldt over de populaties exotische eekhoorns die zich inmiddels al in Nederland hebben gevestigd, zoals de Pallas’ eekhoorns bij Weert. In het licht van een toekomstig importverbod lijkt het toch wel logisch om deze eekhoorns uit de natuur te verwijderen, maar of dat gaat gebeuren is nog de vraag.

Voor de grijze eekhoorn, de Pallas’ eekhoorn en de Amerikaanse voseekhoorn komt er dus een verbod, maar het ministerie geeft nu alvast aan dat “het enige tijd zal duren voordat het verbod in Nederland van kracht wordt.” Aan het stellen een termijn waagt men zich niet.