Letterlijk en figuurlijk zegt de kerk niets meer, zelf niet en de kerk zegt de mensen niets meer. Volgens godsdienstsocioloog Gerard Dekker doet de Nederlandse kerk al lang geen controversiële uitspraken meer. De kernwapendiscussie was wel het laatste. ‘De kerk heeft zichzelf overleefd,’ zegt hij in een interview in Trouw. ‘Kerken maken zichzelf overbodig.’

Volgens Dekker is in de 20e eeuw niet alleen de Nederlandse samenleving maar ook de christelijke godsdienst in die samenleving grondig veranderd. Hij beschrijft die veranderingen aan de hand van de inhoud van de drie edities die van de Christelijke Encyclopedie verschenen zijn: de eerste in de jaren twintig van de vorige eeuw, de tweede in de jaren vijftig en de derde in het jaar 2005. De veranderingen betreffen het hele scala van het christelijk-godsdienstig en kerkelijk leven, zowel de wijze waarop dit zich in de samenleving presenteert en de positie die het in de samenleving inneemt, als de waarden en opvattingen die door het christendom worden voorgestaan.