Voor het eerst is vastgesteld dat de beruchte hooikoortsplant ook in Nederland levensvatbaar zaad kan produceren. Hiermee is het zeer waarschijnlijk dat grote concentraties ambrosiaplanten veroorzaakt worden door lokale zaadproductie van planten die via verontreiniging in vogelvoer of zaaigoed voor wegbermen daar terecht zijn gekomen.

De laatste jaren wordt in heel Nederland ambrosia (Ambrosia artemisiifolia) aangetroffen. Deze plant is berucht omdat het sterk allergene pollen produceert waar op den duur 10 tot 20 procent van de mensen hooikoortsklachten van kan krijgen. Ambrosia komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika maar is sinds begin jaren ’90 van de vorige eeuw met een sterke opmars vanuit Zuidoost Europa bezig, via de import van vogelvoer en zaaigoed voor wegbermen.

De plant breidt zich snel uit omdat mensen de plant – zonder het te weten – uitzaaien door het gebruik van vogelvoer. Dit voer is verontreinigd met ambrosiazaden. Dit verklaart ook waarom tot nu toe de meeste ambrosiaplanten in Nederland in tuinen worden aangetroffen bij voederplaatsen of bij het kippenhok. In een op de vijf plaatsen worden meer dan 10 planten bij elkaar gevonden en op diverse plaatsen gaat het om meer dan 100 planten en meerdere jaren achter elkaar. Dit grote aantal duidt op lokale zaadproductie maar dat was nog nooit met zekerheid vastgesteld.

Afgelopen najaar is van een bekende standplaats van ambrosia een plant met uitgebloeide bloemen verzameld. Het was een van de weinige planten op die standplaats die na het maaien was blijven staan. Daarbij is levensvatbaar zaad aangetroffen, waardoor aangetoond is dat ambrosia in Nederland voor nakomelingen kan zorgen. Zelfs in een jaar waarin de weersomstandigheden niet optimaal waren.. Daarin constateerden de auteurs dat ambrosia in Nederland vrij spel heeft om zich verder in ons land te verspreiden vanwege de invasieve eigenschappen van ambrosia, het grote aantal plaatsen waar al ambrosia wordt aangetroffen in ons land, de recente en verwachte toekomstige klimaatveranderingen, de moeilijkheid om ambrosia uit zaadmengsels te verwijderen en het gebrek aan monitoring, bestrijding en beheer van de plant in combinatie met de onbekendheid met de problematiek bij het grote aantal betrokken.

De vondst van het zaad betekent dat naast het ambrosiavrij krijgen van vogelvoer monitoring, bestrijding en beheer van lokale populaties nodig is om verdere uitbreiding en de daaruit volgende overlast voor de volksgezondheid te voorkomen. Vorig jaar publiceerde De Natuurkalender in opdracht van de Plantenziektenkundige Dienst een toekomstschets ambrosia.

De eerste ambrosiaplanten van dit jaar worden pas in de loop van de zomer verwacht. Door de koude winter met veel sneeuw zullen relatief veel mensen de vogels gevoerd hebben. Dit vergroot de kans dat ambrosia op veel plaatsen op zal komen. Of de planten ook dit jaar tot zaadzetting zullen komen is mede afhankelijk van de weersomstandigheden later van het jaar.

De ambrosiaproblematiek is inmiddels al jaren bij de overheid bekend, maar dat heeft tot nu toe tot geen enkele concrete maatregel geleid. Na drie jaar onderhandelen met de importeurs van vogelvoer is er geen enkel resultaat zichtbaar. In december 2009 meldde een vertegenwoordiger van het ministerie van LNV nog dat er begin februari een convenant zou worden ondertekend, maar de laatste berichten zijn dat er op dit moment niets valt te zeggen over de termijn waarop het convenant klaar is voor ondertekening. En ondertussen gaat de invoer en verspreiding van deze schadelijke plant gewoon door.