Zonder enige ruchtbaarheid is hij op de site van het ministerie van LNV verschenen: de Veldgids “Invasieve waterplanten in Nederland”. Een gids die speciaal bedoeld is voor medewerkers van waterschappen, gemeenten, terreinbeheerders en mensen die zich bezighouden met natuurstudie of de inventarisatie van waterflora. In de gids worden de 20 meest invasieve waterplanten van Nederland beschreven, compleet met foto’s en – waar nodig – simpele tabelletjes.
Schadelijke effecten
Invasieve waterplanten worden op duizenden verkooppunten in Nederland verkocht voor in het aquarium of in de vijver. Als ze expres of per ongeluk in het oppervlaktewater terechtkomen, kunnen ze daar enorm gaan woekeren. Daarmee veroorzaken ze forse schade aan de natuur, de recreatie, het waterbeheer en de veiligheid (overstromingsgevaar). Jaarlijks worden nu al vele honderdduizenden euro’s uitgegeven aan het verwijderen van de planten uit de sloten en plassen.
Opzet van de gids
De 20 beschreven invasieve water- en moerasplanten komen overeen met de lijst die de Plantenziektenkundige Dienst vorig jaar op haar website zette (zie
dit Nieuwslogbericht), zoals Grote waternavel, Waterwaaier (ofwel Cabomba), Watercrassula, Parelvederkruid, (Grote) waterteunisbloem en Gele maskerbloem.
Per soort wordt ingegaan op de kenmerken van de plant, de soorten die erop lijken, wat de actuele verspreiding is, waar de plant van oorsprong vandaan komt, wat de ecologie is (o.a. waar de plant het liefste groeit), welke schade de plant oplevert en hoe de plant bestreden kan worden.
De verschillende soortgroepen zijn voorzien van kleurtjes, zodat ze snel in het boekje op te zoeken zijn. Voor zover een soort lijkt op een andere (exotische of inheemse) soort, zijn eenvoudige tabellen opgenomen zodat met enige basale botanische kennis vastgesteld kan worden om welke soort het gaat.
Melding en bestrijding
Wie een invasieve waterplant heeft gevonden, wordt opgeroepen deze te melden op
www.waarneming.nl. Deze gegevens komen dan in de Nationale Databank Flora en Fauna en komen ook terecht bij het Team Invasieve Exoten van het ministerie van LNV.
Tevens wordt men opgeroepen om degene in te lichten die in het betreffende water of gebied de bestrijding ter hand kan nemen. Dit is vaak het waterschap, maar soms de gemeente of terreinbeherende organisatie.
Als het allemaal gaat werken zoals de bedoeling is, kan de veldgids een belangrijk instrument zijn bij de opsporing en bestrijding van invasieve water- en moerasplanten in het veld.
Ook bruikbaar in de winkel
De gids is echter ook in de preventieve sfeer prima bruikbaar. Neem de gids mee naar het tuincentrum, de dierenwinkel of een ander verkooppunt om vast te stellen of daar riskante waterplanten verkocht worden. Geen overbodige luxe, want vaak staan er geen of verkeerde naambordjes bij de planten.
Wie in de winkel schadelijke invasieve planten aantreft, kan de verkoper daar op aanspreken, een melding doen aan
info@invasieve-exoten.nl en kiezen voor onschadelijke (inheemse) plantensoorten.
Want er zijn volop alternatieven beschikbaar voor de woekerende exoten. In plaats van de (Kleine) waterteunisbloem en Parelvederkruid zijn oeverplanten als de Lidsteng, de Gele lis en inheemse vederkruiden (Teer vederkruid, Aarverderkruid en Kransvederkruid) geschikt. Als zuurstofplant is Sterrekroos een goede vervanging van Watercrassula.
Verkrijgbaarheid van de gids en folders
De veldgids is te downloaden via
deze link, maar door het afwijkende formaat is er lastig een boekje van te maken. Het boekje kan echter ook besteld worden via een mailtje aan
pd.info@minlnv.nl. Daarnaast is er voor de beheerders een foldertje gemaakt met wat algemene informatie over invasieve waterplanten, dat via
deze link te downloaden is. Ook hiervoor geldt dat hij vanwege het afwijkende formaat lastig te printen is en ook besteld worden via een mail aan
pd.info@minlnv.nl.
Preventief beleid
Voor het brede publiek is een foldertje gemaakt met de oproep om geen exoten in de sloot te gooien, dat kan worden gedownload via
deze link. In preventieve zin verwacht het Ministerie van LNV verder veel van het in februari gepresenteerde convenant. Op basis daarvan zal echter voor slechts zes (van de 20) schadelijke invasieve waterplanten een verkoopverbod gaat gelden. Het verkoopverbod geldt bovendien alleen voor degenen die het convenant hebben ondertekend. Volgens het bericht op de site van LNV zou het convenant door “het bedrijfsleven” zijn ondertekend, maar voor zover bekend hebben tot op heden slechts vijf (van de duizenden!) verkooppunten hun handtekening onder het convenant gezet (zie
dit Nieuwslogbericht). Voorlopig gaat de verkoop en verspreiding van invasieve waterplanten dus gewoon door, en zullen we ze in het veld steeds meer tegenkomen.