
In 2001 publiceerde cardioloog Pim van Lommel in het gerenommeerde medische tijdschrift The Lancet* over zijn onderzoek naar bijna-dood-ervaringen (BDE) bij 344 Nederlandse patiënten. Aanstaande zondag is een uur lang op televisie de documentaire ‘Eindeloos bewustzijn’, door filmmaker Mark Verkerk.
Van Lommel wijdt in zijn boek ook een hoofdstuk aan kwantumfysica en bewustzijn. In die context kijkt hij nog eens naar de inhoud van een uitgebreide bijna-dood-ervaring. Enkele subjectieve ervaringen ervan tonen elementen die vergelijkbaar zijn met begrippen uit de kwantumfysica. (Waarover nobelprijswinnaar en kwantumfysicus Niels Bohr ooit zei: ‘Een ieder die niet ontzet is door de kwantumtheorie heeft haar niet begrepen.)
Pim van Lommel schreef met zijn boek ‘Eindeloos bewustzijn’ een wetenschappelijke visie op de bijna-dood-ervaring. Hij zette dat boek in de context van een aantal belangrijke denkers op dat gebied. De filmmaker doet dat ook in zijn documentaire, waarin persoonlijke verhalen van mensen met een BDE-ervaring (uiteraard) centraal staan.
Eindeloos Bewustzijn De Film onderzoekt Van Lommels theorieën. In het bijzonder de bijna-dood ervaringen. Deze bieden nieuwe inzichten in het menselijk bewustzijn.
Op 7 nov. 2010 zal op ned. 2 om 14.00 uur de film Eindeloos Bewustzijn worden uitgezonden.
Hier zijn enkele fragmenten te zien.
Kijken die film, lezen dat boek!
In Trouw een interview met filmmaker Mark Verkerk. Hij zegt hierin onder meer:
„Van Lommel kende mijn vorige films en werkte graag mee aan de documentaire. Ik vind het een bijzondere man. Hij komt uit de materialistische, wetenschappelijke hoek en is een heel andere kant op ontwikkeld. De eerste keer dat een patiënt hem vertelde over een bijna-doodervaring, wilde hij er niets over horen. Tegenwoordig staat hij er heel open tegenover, zonder dat hij in mijn ogen fanatiek wordt.”
© tekst & foto: Paul Delfgaauw
*N.B. Als je je registreert bij The Lancet is het artikel van Pim van Lommel uit 2001 daar nog steeds te vinden.
Van Lommel heeft in The Lancet een kwantitatief onderzoek gepubliceerd over de ervaringen van hartpatiënten. Dat is dus géén kwalitatief onderzoek naar bijna-dood ervaringen, maar een beschrijving van wat mensen zoal zeggen meegemaakt te hebben. Omdat Van Lommel wél claimt met zijn publicatie wetenschappelijke geloofwaardigheid aan bijna-dood ervaringen te hebben gegeven, wat dus uitdrukkelijk niet zo is, heeft The Lancet openlijk afstand genomen van deze publicatie en van Van Lommel.
Wouter Oosterveld,
Er is inderdaad veel kritiek gekomen, ook op zijn boek. (Hij ging buiten zijn vakgebied, werd hem verweten en had het multidisciplinair moeten benaderen – wie weet gebeurt dat nog wel eens.)
Maar bijzonder blijft dat boek (en de film) vanwege de context waarin van Lommel BDE zet, compleet met wat andere denkers al lang voor ons dachten en wat filosofen nu denken. Over bewustzijn is – zeker gezien de ontwikkelingen in de kwantumfysica – het laatste woord nog niet gezegd.
En zo blijft de discussie gaande… want boeiend blijft het, de relatie tussen bewustzijn en hersenfunctie.
Dank voor je aanvullend commentaar.