De pers mocht de sprekers van de protestantse synode niet citeren. ‘Spreken over God‘ kreeg zo een bangelijke geheimzinnigheid die het gelijk van Klaas Hendrikse bevestigde. De angst dat een dominee afgerekend zou kunnen worden over wat hij zegt over God was groot. De pers glimlachte; op een soortgelijk verzoek door de voorzitter van de Tweede Kamer zou ze furieus hebben gereageerd en zouden vandaag de kranten bol hebben gestaan van verontwaardiging en beknotte persvrijheid.

Curieus, deze vertoning die 11 november in zijn geheel op internet te volgen was. Volgens Klaas Hendrikse, in zijn boek Geloven in een God die niet bestaat, heeft de huidige leegloop van de kerk alles te maken met het verlaten van een onhoudbaar godsbeeld dat gedurende eeuwen tegen beter weten in en met alle middelen – zo nodig te vuur en te zwaard – in stand werd gehouden. Zijn naam werd dan ook consequent niet genoemd, je mag immers niet vloeken in de kerk.
Hendrikse wordt nog altijd niet begrepen. Het gaat hem om het feit dat mensen vervreemden van wat er in kerken over God wordt beweerd en dat mensen niet van hun geloof af willen, maar wel van die God. Tijdens de synode ‘Spreken over God’ werd slechts bevestigd wat Hendrikse vermoedde: iedereen die niet gelooft volgens het orthodoxe boekje, krijgt te horen hoe het wel moet.

De PKN deed wat Hendrikse voorspelde: ‘De PKN gaat niet zomaar, laat staan aan de hand van open vragen in gesprek over God, maar zij doet dat in de vorm van ‘belijden’. En dat is vooral ja en amen zeggen tegen een God die drie-enig is, en ons hart in gloed brengt en onze tong in beweging.’ Het rapport werd dan ook unaniem aangenomen door de 150 aanwezige synodeleden.

‘God gebeurt’ is wat Hendrikse duidelijk wil maken. Daarin gelooft hij. Niet in de God van de kerken, van de religies, van de sekten, die allen God voor zichzelf opeisen en de zogenaamde enige waarheid over Hem verkondigen, die gelovigen op gezag, van de synode in dit geval, moeten aanvaarden.

Tot op heden zaaien de Bijbel, de Koran en menig ander heilig geschrift slechts verwarring en tweespalt tussen mensen, waardoor religies tegen elkaar opstaan en wereldwijd conflicten op kleine en grote schaal veroorzaken. God leidt tot strijd, of in het gunstigste geval tot religieus hobbyisme: elkaar met teksten om de oren smijten om elkaar te overtuigen van je eigen God. Ook nu weer was de PKN daar de hele dag mee bezig: afspreken met elkaar wie God moet zijn, wanhopig tot behoud van de enige eigen kerk.

Hendrikse wil God gewoon laten gebeuren, laat Hem Zijn gang maar gaan en laten wij, onwetenden van het hoe en wat van God, liever een toekomstige kerk zien die – zoals Hendrikse omschrijft – bereid is om een brede religieuze markt te bedienen, om een plek te zijn waar niet alleen kerkgangers zich thuis voelen, maar waar ook ietsisten iets van hun gading kunnen vinden, waar soloreligieuzen kunnen aanschuiven als ze geen zin hebben om alleen te eten, waar relishoppers een boodschap kunnen doen, waar ‘zweefgelovigen’ een zachte landing kunnen maken, waar ‘minimale christenen’ op z’n minst een drankje kunnen halen, waar al die mensen die religieus niet onverschillig zijn hun eigen vragen op het menu zien staan.
Hendrikse wil ‘een kerk om in te geloven’. Maar die bestaat niet.

© Paul Delfgaauw