De Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (ELI) heeft twee invasieve exoten toegevoegd aan de lijst met schadelijke diersoorten: de huiskraai en de Pallas’eekhoorn. Dit biedt provincies de mogelijkheid om deze soorten uit de natuur te laten verwijderen. Het is echter nog maar zeer de vraag of dit in de praktijk ook gaat gebeuren.

Op basis van de Flora- en Faunawet is er in de Regeling beheer en schadebestrijding dieren een lijst opgenomen van vogels en zoogdieren die schadelijk zijn voor natuur, landbouw of andere belangen en waarvan het dus gewenst is dat deze uit de natuur verwijderd worden. Op deze lijst staan ook een aantal exotische diersoorten die door menselijk toedoen in Nederland terecht zijn gekomen en hier schade kunnen veroorzaken (ook wel ‘invasieve exoten’  genoemd). Onlangs heeft de Staatssecretaris van ELI hier twee soorten aan toegevoegd.

Huiskraai

De huiskraai (Corvus splendens) is een soort die van oorsprong uit Azië komt en in Hoek van Holland is terechtgekomen door mee te liften op een schip. De populatie heeft zich in de loop van de jaren uitgebreid en bedraagt nu zo’n 30 stuks. De vestiging van de huiskraai kan nadelige gevolgen hebben voor onder meer inheemse vogelsoorten, door predatie van eieren, nestjongen en volwassen individuen. In veel landen is de soort uitgegroeid tot een plaag. De populatie in Hoek van Holland is de enige in Europa en zou zonder ingrijpen dus een ‘stepping stone’ kunnen worden voor nieuwe vestigingen van huiskraaien elders in Europa.

Pallas’eekhoorn

Deze exotische eekhoornsoort, die ook wel bekend is als roodbuikeekhoorn of driekleureekhoon (Callosciurus erythraeus) ,vormt een risico voor de beschermde inheemse rode eekhoon (Scurius vulgaris). In Franse gebieden waar deze eekhoorn is gevestigd, zijn duidelijke aanwijzingen dat de rode eekhoorn wordt verdrongen. De Pallas’eekhoorns die zich in de Nederlandse natuur bevinden (met name in de omgeving van Weert), zijn ontsnapt uit een dierenhandel of stammen af van de ontsnapte eekhoorns.

Aangewezen invasieve exoten

De aanwijzing van de huiskraai en de Pallas’eekhoorn treedt op 1 april 2011 in werking. Op dat moment zijn de volgende invasieve exoten als schadelijk aangewezen.

Zoogdieren: Amerikaanse nerts, beverrat, grijze eekhoorn, marterhond ofwel wasbeerhond, moeflon, muntjak, muskusrat, Pallas’eekhoorn, Siberische grondeekhoorn en wasbeer.

Vogels: Canadese gans, huiskraai, Indische gans, nijlgans, rosse stekelstaart en zwarte zwaan.

Er zijn daarnaast nog tal van schadelijke invasieve exotische zoogdieren en vogels in de Nederlandse natuur aanwezig, die om onduidelijke redenen nog steeds niet als schadelijk zijn aangewezen. Voorbeelden van zoogdieren: Chinese rotseekhoorn, Chinese boomeekhoorn, stinkdier en wallabie. Voorbeelden van vogels: heilige ibis, halsbandparkiet, Grote alexanderparkiet en monniksparkiet.

Effect van aanwijzing?

De aanwijzing door de Staatssecretaris betekent echter niet dat de soorten vervolgens ook daadwerkelijk uit de natuur verwijderd worden. Daarvoor is het eerst nodig dat de provincie de soort opneemt op de provinciale lijst van schadelijke soorten. En of dat zal gebeuren, is lang niet zeker. Er zijn provincies die nog nooit ook maar één invasieve exoot op hun lijst hebben gezet.

Het kan in Nederland dus zo zijn dat  een schadelijke invasieve exoot in de ene provincie verwijderd mag worden, maar dat hij in de buurprovincie niet bejaagd mag worden. Dit knelpunt is in gesprekken met het ministerie van ELI al vele malen onder de aandacht gebracht en is ook door het ministerie als knelpunt erkend, maar er is nog steeds niets aan gebeurd.

Of de aanwijzing door de Staatssecretaris van de huiskraai en de Pallas’eekhoorn in de praktijk enig effect zal hebben, is dus maar zeer de vraag.

 Bron: Staatscourant nr 20161, 17 december 2010

Volg het nieuws over de huiskraai, de Pallas’ eekhoorn en andere invasieve exoten via www.twitter.com/InvasieveExoten