In een artikel in Bionieuws zegt Joke van der Giessen (RIVM): ”Even geleden hebben we de lucky bamboo-affaire gehad. Tijgermuggen uit China reisden toen mee op geïmporteerde Lucky bamboo-plantjes.” In werkelijkheid is de tijgermugaffaire echter nog lang niet voorbij.

De tijgermug is een invasieve exotische mug die meer dan 20 virussen kan overdragen. Daaronder ook het Japanse encefalitisvirus, dat in het artikel “Wil de nieuwe zoönose opstaan? ”(Bionieuws 2010, nr.19) in de Top-3 staat van de belangrijkste zoönosen. Zoönosen zijn ziekten die door dieren worden overgedragen. Joke van der Giessen, de zoönosen-expert bij het RIVM die hierboven geciteerd wordt, lijkt te denken dat de import van tijgermuggen is beëindigd. Helaas: niets is minder waar.

Lucky bamboo

Tot op de dag van vandaag (vijfeneenhalf jaar na de eerste vondst!) worden tijgermuggen in Nederland ingevoerd via de import van Lucky bamboo-plantjes. Het is sinds begin 2009 wettelijk verboden om met de plantjes tijgermuggen in te voeren, maar de Minister van Volksgezondheid treedt daar niet tegen op. Het platform Stop invasieve exoten vond dat onacceptabel en is naar de rechter gestapt om de Minister te dwingen om op te treden tegen de lucky bamboo-bedrijven die de muggen invoeren. De rechter heeft op 30 december 2010 het besluit tot niet-handhaving vernietigd en de Minister opgedragen om binnen 6 weken opnieuw een beslissing te nemen op het handhavingsverzoek.  Gezien de voorgeschiedenis is zelfs met deze uitspraak onzeker of de Minister nu daadwerkelijk gaat handhaven. Het is ook nog mogelijk dat de Minister tegen de uitspraak beroep instelt.

Autobanden

Daarnaast is dit jaar een nieuwe invoerroute van tijgermuggen ontdekt: de import van gebruikte autobanden. Er zijn in Nederland minstens 36 bedrijven die gebruikte banden importeren, met name de grotere formaten, van bijvoorbeeld vrachtwagens, vliegtuigen en tractors. De banden worden verkocht nadat er een nieuw profiel op is gezet of ze worden vermalen tot rubbergranulaat. Deze banden komen uit zo’n beetje de hele wereld, en dus ook uit landen waar tijgermuggen voorkomen. De muggen leggen in het land van export eitjes in de banden en in Nederland komen de eitjes dan uit.

Op zes locaties in Nederland zijn in de zomer van 2010 tijgermuggen aangetroffen, evenals andere gezondheidsbedreigende muggen zoals de gelekoortsmug. De Minister wilde niet vertellen welke bedrijven het betreft, maar het platform Stop invasieve exoten heeft dit weten te achterhalen en bekendgemaakt. Gezien het beperkte aantal controles, de kleine steekproeven en de grootte en onoverzichtelijkheid van de terreinen is het zeker niet uitgesloten dat de muggen op (veel) meer locaties voorkomen.

Het ministerie van Volksgezondheid heeft verklaard dat ze niets doet tegen de invoer van tijgermuggen via de import van banden, zodat ook via deze route tijgermuggen het land binnen blijven komen. Het platform Stop invasieve exoten heeft bij het ministerie een handhavingsverzoek ingediend, maar men stelt daar dat de bandenhandelaars geen regels overtreden. Het platform is daarom ook voor deze invoerroute een bezwaarprocedure gestart, en het is goed mogelijk dat het platform en het ministerie elkaar over enige tijd opnieuw bij de rechter zullen treffen.

Kortom: de tijgermug-affaire is nog lang niet voorbij en de aanpak van de tijgermug begint steeds meer te lijken op de aanpak van Q-koorts, waarover onlangs een  zeer kritisch rapport is uitgebracht. Het is verontrustend dat RIVM-medewerkers die zich met zoönosen bezighouden kennelijk niet goed op de hoogte zijn van de situatie rond de tijgermug, die als vector kan optreden voor een groot aantal van die zoönosen. En dat terwijl het tegenwoordig zo simpel is om het nieuws hierover te volgen, via www.twitter.com/InvasieveExoten.

Bron: Bionieuws 2011, nr 1; opiniestuk van Wilfred Reinhold, initiatiefnemer van het platform Stop invasieve exoten

Volg het nieuws over de tijgermug en andere invasieve exoten via www.twitter.com/InvasieveExoten

Gerelateerde artikelen:

http://www.nieuwslog.nl/2011/01/07/minister-stuurt-kamer-dubieuze-brief-over-tijgermuggen-bij-bandenbedrijven/

http://www.nieuwslog.nl/2011/01/01/rechter-vernietigt-besluit-minister-om-tijgermugregeling-niet-te-handhaven/

http://www.nieuwslog.nl/2010/12/10/tussenrapportage-van-controle-en-bestrijding-tijgermuggen-bij-bandenbedrijven/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/11/28/bandenbedrijven-die-tijgermuggen-importeren-nu-toch-bekend/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/11/19/rechter-kritisch-over-aanpak-tijgermug-door-minister-volksgezondheid/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/11/19/de-tijgermug-is-er-en-hij-komt-toch-echt-uit-china/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/11/18/platform-strijdt-tegen-tijgermug-ook-in-de-rechtszaal/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/10/25/handelaren-autobanden-mogen-gevaarlijke-muggen-blijven-importeren/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/10/12/tijgermuggen-al-bij-vijf-bandenbedrijven/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/10/11/rechtszaak-tijgermug-op-19-november/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/09/27/update-eerste-chikungunyabesmetting-in-frankrijk/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/09/20/update-tijgermug-veroorzaakt-eerste-europese-knokkelkoortsbesmetting/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/09/09/exotische-muggen-moeten-eerder-en-steviger-worden-aangepakt/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/09/06/zoektocht-naar-exotische-muggen-gaat-door/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/08/17/tijgermuggen-nu-ook-via-banden-ingevoerd/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/07/25/tijgermug-rukt-op-aan-middellandse-zee/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/06/15/is-dit-een-tijgermug/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/06/14/tijgermug-rukt-op-in-zuid-frankrijk/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/06/03/tijgermuggen-bestrijden-met-vleermuizen/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/05/23/tijgermuggenvrije-import-van-lucky-bamboo-is-mogelijk/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/05/17/muggenonderzoek-bij-32-importeurs-van-gebruikte-banden/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/05/11/klink-laat-opnieuw-veel-tijgermuggen-binnen/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/03/26/tijgermug-splijt-ministerie-platform-stapt-naar-rechter/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/03/17/cogem-houdt-rekening-met-vestiging-tijgermug/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/03/05/hef-muggenbelasting-op-aruba/

 http://www.nieuwslog.nl/2010/02/04/bezwaarcommissie-ook-invoer-tijgermug-is-verboden/

 http://www.nieuwslog.nl/2009/12/10/motie-nultolerantie-tijgermug-kamerbreed-ondersteund/

 http://www.nieuwslog.nl/2009/12/05/kamerleden-nultolerantie-van-tijgermuggen/

 http://www.nieuwslog.nl/2009/11/27/update-vondst-nieuwe-gevaarlijke-mug-verzwegen/

 http://www.nieuwslog.nl/2009/11/19/kamerlid-aanpak-tijgermug-faalt/

http://www.nieuwslog.nl/2009/11/15/onthullingen-over-tijgermug-in-mug/

 http://www.nieuwslog.nl/2009/11/13/defensie-bestrijdt-tijgermuggen-vws-laat-ze-binnenkomen/

 http://www.nieuwslog.nl/2009/10/12/westland-neemt-geen-actie-tegen-tijgermug/

 http://www.nieuwslog.nl/2009/08/14/tijgermuggen-bij-kassen-in-omgeving-aalsmeer-westland-en-gorinchem/

 http://www.nieuwslog.nl/2009/04/16/minister-vws-weigert-importverbod-tijgermuggen-te-handhaven/