het NFI

Het NFI (Nederlands Forensisch Instituut) speelt bij forensisch onderzoek in Nederland een heel belangrijke rol. Dankzij een tv-serie als CSI hebben we het beeld dat kundige wetenschappers op basis van het technisch bewijs misdaden oplossen.

Maar in de werkelijkheid ligt het doorgaans veel complexer. Onderzoeksuitslagen zijn doorgaans niet eenduidig en er zijn vele alternatieve verklaringen mogelijk. Stel dat iemand waar jij recentelijk ruzie mee hebt gehad, vermoord wordt aangetroffen, en op zijn jasje zit wat DNA van jou, terwijl jij verklaart hem minstens 2 maanden niet gezien te hebben.

Ik denk dat een grote meerderheid van de bevolking op basis van deze informatie jou al als zekere dader zal aanmerken en je hebt ook nog een goede kans dat je in Nederland op basis hiervan  tot een lange straf veroordeeld wordt.

Maar het aantreffen van dat DNA zegt nog niets over het moment of de wijze waarop het op het jasje terecht gekomen is, laat staan dat het bewijst dat jij de moordenaar bent. Misschien zat je gisteren wel in een taxi en heb je daar geniest. En zat het slachtoffer een paar uur later in dezelfde taxi en heeft hij toen jouw DNA op zijn jasje gekregen. (En dan ga ik nog voorbij aan het feit dat bij weinig aanwezig DNA de uitkomsten van onderzoek minder eenduidig zijn over de herkomst van dat DNA dan men vaak stelt).

Technisch bewijs kan slechts een mogelijke richting geven van wat er gebeurd kan zijn, maar vrijwel altijd zijn er alternatieve oorzaken met een kans van groter dan nul. En ook als die kans klein is kan het niet uitgesloten worden dat het toch is gebeurd.

Het NFI  heeft in Nederland een nauwe relatie met het Openbaar Ministerie. En dat is al de basis van het probleem. In plaats dat het NFI objectief wetenschappelijk onderzoek doet en dus ook de alternatieve mogelijkheden serieus als mogelijkheid overweegt en rapporteert zijn er vele voorbeelden waarbij het NFI een verlengstuk werd van het OM. De conclusies van het NFI zijn dan een een-op-een bevestiging van de stellingname van het OM (vaak ook nog na een geheim overleg tussen de medewerkers van het NFI en het OM).

En omdat ook nog de rapporten van het NFI beperkt zijn en je –ook als verdediging- geen optimaal toegang krijgt tot alle beschikbare bewijsmiddelen en onderzoeken- ben je als verdachte vaak de pineut dankzij dit amateuristisch werk van het NFI.

Vandaag was daar weer een goed voorbeeld van. Hier is te lezen hoe deskundigen het werk van een NFI deskundige bij de zaak tegen Marco Kroon met de grond gelijk maakt. En dat – en dat is een uitzondering- de medewerker van het NFI dat ook in de rechtszaal bevestigde: Er werd onderzoek gedaan op een veel te klein aantal haren (in de instructies staat dat men beduidend meer haren had moeten hebben dan waarop er onderzoek werd gedaan). Een deskundige meldt dat hij op basis van deze uitkomsten zelf niet tot de conclusie kwam dat er cocaine was gebruikt, laat staan langdurig. En –mede doordat Kroon de haren zelf had uitgetrokken- is de kans ook aanwezig dat eventueel aangetroffen cocaine niet in de haren zat, maar erop. (In 2009 is vastgesteld dat 9 van de 10 dollarbiljetten in de VS sporen van cocaine bevatten).

Ik weet niet of Marco Kroon al dan niet cocaine heeft gebruikt. Maar ik weet wel dat je het op dit “bewijs” niet kunt vaststellen en dat het eens tijd woord  dat in Nederland er een kundig en onafhankelijk forensisch instituut komt. Want het NFI is er mede verantwoordelijk voor dat er nogal wat mensen onschuldig vastzitten en nog meer mensen niet vastzitten terwijl ze wel schuldig zijn.