Minister Edith Schippers van Volksgezondheid heeft de regels overtreden bij het vaststellen van het Warenwetbesluit Lucky bamboo. Zij heeft, nadat de Raad van State over het besluit geadviseerd had, het verbod op invoer van tijgermuggen geschrapt. Dit omdat een rechter een voor haar onwelgevallige uitspraak had gedaan over de handhaving van dit invoerverbod. Een dergelijke ingrijpende wijziging had de Minister eerst aan de ministerraad en de Raad van State moeten voorleggen.
Sinds 2005 is bekend dat met de import van Lucky bamboo (Dracaena sanderiana) uit China tijgermuggen mee kunnen komen. Door het RIVM is vastgesteld is dat het Nederlandse klimaat geschikt is voor vestiging van deze exotische muggen, die meer dan 20 virusziekten kunnen verspreiden, zoals knokkelkoorts, gele koorts, hersenontsteking en Chikungunya. Voor veel van deze ziekten bestaan geen vaccins of medicijnen.
Na twee mislukte convenanten heeft de Minister van Volksgezondheid op 22 januari 2009 een tijdelijke regeling uitgevaardigd, op basis van de Warenwet. Deze regeling was maximaal twee jaar geldig en moest daarom opgevolgd worden door het Warenwetbesluit Lucky bamboo, een algemene maatregel van bestuur.
Op basis van documenten, die openbaar gemaakt zijn in Staatscourant nr. 7939 van 6 mei 2011, kan de volgende reconstructie worden gemaakt. Op 15 december 2010 zond de Minister het ontwerp van dit besluit voor advies aan de Raad van State. Dit ontwerpbesluit bevatte – net als de tijdelijke regeling – twee belangrijke bepalingen:
Op 30 december 2010 deed de Rechtbank Rotterdam uitspraak over de eerstgenoemde bepaling, het importverbod van tijgermuggen. De rechter stelde vast dat het feit dat er tijgermuggen in de kas rondvlogen, betekende dat het importverbod was overtreden. De Minister, die het verband tussen de rondvliegende muggen en de overtreding van het importverbod niet wilde zien, moest toen opnieuw een beslissing nemen met inachtneming van de uitspraak van de rechter. Het platform Stop invasieve exoten had namelijk al eerder (in april 2009) een verzoek tot handhaving van het importverbod gedaan. De Minister nam op 17 januari 2011 opnieuw een beslissing op het handhavingsverzoek. Ze weigerde nog steeds het importverbod te handhaven, nu omdat dat “niet doelmatig” zou zijn. De Minister merkte aan het eind van de beslissing nog op: “Overigens zal ik de uitkomsten van de uitspraak van de rechter meenemen in de nog te publiceren nieuwe algemene maatregel van bestuur houdende productvoorschriften Lucky bamboo.” Wat deze enigszins cryptische zin betekende, zou pas maanden later blijken.
Op 13 januari 2011 bracht de Raad van State advies uit over ontwerp-besluit. De Raad had geen inhoudelijke opmerkingen, en slechts enkele redactionele puntjes. Zonder dat het advies van de Raad daar enige aanleiding toe gaf, ging de Minister het ontwerpbesluit vervolgens ingrijpend aanpassen. Zij schrapte simpelweg een van de meest essentiële bepalingen uit het besluit, namelijk het importverbod.
Volgens de Aanwijzingen voor de Regelgeving moet een ontwerp-besluit dat ingrijpend wordt gewijzigd, opnieuw via de Ministerraad voor advies naar de Raad van State gezonden worden. De Minister trok zich van deze regels echter niets aan en stuurde het besluit rechtstreeks naar de Koningin voor ondertekening en liet de definitieve versie van het Warenwetbesluit Lucky bamboo plaatsen in het Staatsblad van 3 mei 2011 (nr. 196). En een dag later trad het besluit in werking.
Wilfred Reinhold van het platform Stop invasieve exoten: “Het is ongelofelijk om te zien dat de Minister van Volksgezondheid werkelijk alles in het werk lijkt te stellen om maar niet te hoeven optreden tegen een paar importeurs van sierplantjes die gevaarlijke tijgermuggen invoeren. Eerst was de Minister jarenlang bezig met het opstellen van convenanten die niet functioneerden en daarna vaardigde ze een wettelijke regeling uit die ze vervolgens niet wilde handhaven. Nadat de rechter haar op dit punt terecht had gewezen, heeft ze het importverbod maar helemaal uit de regelgeving geschrapt. Daarbij heeft ze ook nog eens in strijd heeft gehandeld met de regels over de te volgen procedure. Het is echt de hoogste tijd dat Tweede Kamer, die eind april al schriftelijke vragen gesteld heeft, haar hierover stevig aan de tand gaat voelen.“
Volg het nieuws overde tijgermug en andere invasieve exoten via www.twitter.com/InvasieveExoten
Meer weten over invasieve exoten? Bekijk het animatiefilmpje!
Zie ook: