Deze column is van Maurice de Hond

Er is een interessante parallel met de problematiek die speelt bij  InHolland (en andere HBO-opleidingen) .  De elite (management en toezichthoudende instellingen, met daarbij vele ex-prominenten uit de politiek) heeft gefaald en de studenten lijken de prijs te moeten  betalen. Van degenen die afgestudeerd zijn is het diploma minder waard geworden. En bij de studenten die nog moeten afstuderen neemt de motivatie om dat te doen  duidelijk af met vele grote gevolgen, waaronder zeker ook financiële.

Doordat een familielid bij InHolland studeerde heb ik met regelmaat verhalen gehoord over de (administratieve) chaos die er heerste en andere misstanden bij het onderwijs aldaar. Ervaringen trouwens, die vanuit andere informatie die ik had, volgens mij noch beperkt bleven tot InHolland, noch tot het HBO-onderwijs.  (Een half jaar geleden beschreef een ex-docent van InHolland, de journalist Hans van Willigenburg, in 3 delen bij HP/De Tijd de puinhoop  van binnenuit.  Zeer illustratief om te begrijpen wat er allemaal mis was en ook te beseffen dat dit niet tot specifieke opleidingen beperkt blijft, maar een cultuur betreft. Komt deze week uit in boekvorm. )

Geert Dales

Ondertussen trokken diverse bestuurders langs, zoals Geert Dales, die welke positie hij ook bekleedde (wethouder bij de Noord-Zuid lijn en de baas bij InHolland) zichzelf nooit verantwoordelijk acht voor de grote fouten die er gemaakt zijn, terwijl hij de hoogste baas was.  Maar ook andere ex-politici worden geparachuteerd op sleutelposities bij onderwijsinstellingen, overkoepelende -  en toezichthoudende organen.

Maar nu open en bloot is gekomen bij InHolland, wat ingewijden allang wisten, zie je het bekende patroon.  Verantwoordelijken worden er niet op aangesproken en de prijs wordt uiteindelijk betaald door de slachtoffers:  de studenten. Hun diploma’s zijn (beduidend) minder waard, of elke motivatie om alsnog af te studeren lijkt verdwenen te zijn in het besef dat toekomstige werkgevers weinig waarde hechten aan jouw diploma.

Het verhaal van Paul Krugman zien we eigenlijk hier min of meer terug.  De (goedbetaalde) leiding is verantwoordelijk voor het slechte beleid, maar de echte prijs wordt door degenen betaald, die de slachtoffers zijn van die misstanden.

Maar het lijkt erop dat die elite in dit geval  kan vallen in het eigen zwaard.  Er is namelijk een instantie waar die studenten de schade die ze lijden kunnen verhalen, mede dankzij de arrogante zelfoverschatting van die elite.

De politiek heeft op vele terreinen controlelichamen, toezichthouders e.d. ingebouwd. Daarmee suggereren zij dat daarbij goed in de gaten wordt gehouden dat alles loopt zoals de politiek wenst en afgesproken heeft. En dat daarmee de burgers goed worden beschermd.

Op diverse terreinen, zoals tijdens de bankencrisis in 2008 is al gebleken dat dit vaak slechts een papieren zekerheid is, terwijl de toezichthouders amper of niet aan te spreken zijn op hun verantwoordelijkheid.

Bij het Hoger en Universitair onderwijs is er naast de onderwijsinspectie bijna 10 jaar geleden, ten gevolge van Europese regelgeving, een instantie in het leven geroepen die zich bezig  zou gaan houden met de kwaliteit van het onderwijs: NVAO (Nederlands- Vlaamse Accreditatieorganisatie).

Alle opleidingen in het Hoger Onderwijs (ook die van InHolland) moeten door deze organisatie worden geaccrediteerd.  Dat is dus ook gebeurd met de opleidingen van InHolland. En als je wilt weten wat zo’n accreditatie nu precies betekent dan kan je dat lezen op de site van de NVAO. Tot 28 april jl. stond op de site van deze organisatie het volgende  wat de NVAO doet: De NVAO waarborgt de kwaliteit van het hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen.

Deze zin is ook een deel van de missiestatement van deze organisatie, zoals die al minstens sinds 2006 er was, zoals op de site vanuit de jaarverslagen van toen terug is te zien.  “Waarborgen” betekent volgens Van Dale hetzelfde als “zekerheid geven/garanderen”.  Met andere woorden:  de kwaliteit van de geaccrediteerde opleidingen van InHolland tussen 2005 en 2011 is door de NVAO gewaarborgd, c.q. gegarandeerd!!!

Dus kan gesteld worden dat studenten van InHolland de NVAO (mede) aansprakelijk kan stellen voor het feit dat de kwaliteit in werkelijkheid veel  te laag is geweest, zoals –ironisch genoeg- de NVAO samen met de onderwijsinspectie onlangs vaststelde.

Ik denk dat met deze eigen claim van de NVAO uit het verleden m.b.t. hun taak   een claim van degenen die schade hebben en zullen ervaren van de slechte kwaliteit van de opleiding toen een grote kans van slagen heeft.

Dat de NVAO zich bewust is van die kwetsbare positie bleek uit het opmerkelijke feit dat op 29 april de missiestatement van de NVAO verandert was, zoals op de site te zien was.  Als afgeleide van die nieuwe missiestatement stond er toen als opening van de site: De NVAO beoordeelt de kwaliteitszorg van hogeronderwijsinstellingen…

Weg was het woord “waarborgen” en in plaats ervan stond er “beoordelen”. Deze verandering was op meerdere plekken op de site van de NVAO doorgevoerd. Een duidelijke afzwakking van de eigen claim gedurende de tijd dat InHolland zo grote problemen had met haar kwaliteit en de NVAO die kwaliteit wel waarborgde.

Op 1 mei werd deze wijziging o.a. gemeld door een twitteraar.  En enkele dagen later was te zien dat de NVAO haar nieuwe missiestatement vervolgens weer op een andere wijze in het kort op de site zette: Wellicht beseften ze dat het compleet laten vallen van het woord “waarborgen” wel een heel groot zwaktebod was. En daarom heeft men dat woord weer teruggehaald, maar nu via een volgende zin weer afgezwakt. Nu staat er op de site  De NVAO waarborgt de kwaliteit het hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen. Maar vervolgens komt de zin: daartoe beoordeelt de NVAO sinds 2011 de kwaliteitszorg … en worden …hogeronderwijsopleidingen …. sinds 2002 geaccrediteerd. (Juristen kunnen heel handig door het werken met komma’s en bijzinnen de betekenis van een woord of zin afzwakken of zelfs geheel neutraliseren).

Het is al interessant dat de NVAO niet alleen blijkbaar eind april de claim van haar werk op de site (en in de missiestatement) veranderde en daarbij (ijlings?) het woord “waarborgen” liet vallen en een week later wel weer het woord “waarborgen” terughaalde, maar via een bijzin die waarborg als het ware beperkte. Ben benieuwd hoeveel juristen daar intern hun licht al over hebben laten schijnen.  En op 15 mei 2011 stond, nadat de NVAO door journalisten was benaderd weer de oorspronkelijke zin van 29 april op de site.

Niet alleen raad ik de studenten en ouders aan die schade hebben geleden hun pijlen mede te richten op de NVAO, maar ook wordt het eens tijd om de claims en kwaliteiten van het werk van accreditatieinstellingen goed onder de loupe te nemen. Mijn eigen ervaringen met de Raad voor Accreditatie die o.a. de kwaliteit van het NFI (Nederlands Forensisch instituut) borgt,  zijn ook niet hoopgevend. Het zijn papieren zekerheden die in de praktijk weinig tot niets betekenen.

Maar als het misloopt zijn het niet de verantwoordelijken uit de politiek of de leiding van de instanties die de prijs betalen.

Home pagina NVAO website op 28 april 2011:

Home pagina NVAO website op 1 mei 2011:

Home pagina NVAO website op 6 mei 2011:

Missiestatement NVAO uit 2006 zoals die tot 29-4-2011 op de site was aan te treffen zie b.v. webarchives:

“De NVAO borgt op onafhankelijke wijze de kwaliteit van het hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen door middel van het beoordelen van opleidingen en het verlenen van een keurmerk en draagt bij aan de  bevordering van deze kwaliteit.

Daarnaast levert de NVAO een bijdrage aan de vergroting van het kwaliteitsbewustzijn binnen het hoger onderwijs en bevordert zij de positionering van het hoger onderwijs in nationaal en internationaal perspectief.”

Missiestatement NVAO na 29 april 2011, zoals toen rechts op de site te zien is:

“De NVAO beoordeelt op onafhankelijke wijze de kwaliteitszorg van hoger-onderwijsinstellingen in Nederland; accrediteert Nederlandse en Vlaamse hoger-onderwijsopleidingen en kent bijzondere (kwaliteits-) kenmerken toe.

Daarnaast levert de NVAO een bijdrage aan het vergroten van het kwaliteitsbewustzijn binnen het hoger onderwijs en bevordert zij de positionering van het hoger onderwijs in nationaal en internationaal perspectief.“

Maar op 15 mei 2011 was de missiestatement van NVAO op de site weer gewijzigd:

“De NVAO waarborgt de kwaliteit van het hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen.

De NVAO beoordeelt op onafhankelijke wijze de kwaliteitszorg van hoger-onderwijsinstellingen in Nederland; accrediteert Nederlandse en Vlaamse hogeronderwijsopleidingen  en kent bijzondere (kwaliteits) kenmerken toe.

Daarnaast levert de NVAO een bijdrage aan het vergroten van het kwaliteitsbewustzijn binnen het hoger onderwijs en bevordert zij de positionering van het hoger onderwijs in nationaal en internationaal perspectief.”