Het verschil tussen reizen met de trein of met het vliegtuig was vroeger dat de koffie in het vliegtuig beter was. Tegenwoordig is de koffie in het treinstation niet alleen beter maar ook betaalbaar, zelfs met een broodje erbij, in vergelijking met wat de luchtvaart te bieden heeft. Het vliegen is proletarisch geworden. Let wel..het vliegen.

Het hele voortraject van het vliegen is een bovenmodale uitgave. Parkeren, een aankoop in één van de winkels, pardon : shops, een ijsje, een kopje koffie met…Allemaal met een prijsstelling alsof het vliegen zelf nog altijd  een luxe is.

Dat idee van luxe verdwijnt echter zodra de passagier de “gate” verlaat en het stukje weinig vrolijkheids voorspellende weg aflegt tot aan de deur van zijn vliegtuig.

Ik werd daar verwelkomd door twee vriendelijke dames van de ambulante handel. Vroeger noemde je zo iemand een air-hostess  maar gezien het accent van hun werkzaamheden verlegd is naar de verkoop van spullen uit rijdende winkeltjes is dat geen toepasselijke naam meer. Mijn twee dames waren waarneembaar het resultaat van de proletariseringbeweging. De ene mevrouw had duidelijk haar zaak bij de rechter gewonnen en een paar jaartjes extra werken gekregen waarbij onduidelijk was of haar huisarts het met die gerechtelijke uitspraak eens was. De andere ietwat jongere dame had het geluk dat ze de reis niet als bagage diende te maken omdat ze anders wel heel veel toeslag zou moeten betalen. Niet direct dames waar de jongens in het vooronder een rivalenstrijd voor aangaan. Vriendelijk waren de dames wel.

Na de traditionele slecht verstaanbare welkomstwoorden van de gezagvoerder en de aansluitende zinsfragmenten van de purser mocht het toestel naar zijn startplaats taxiën.

Vliegen is de veiligste manier om te reizen claimen te luchtvaartmaatschappijen.Vreemd is het dan wel dat elke reis begint met een uitvoerige beschrijving van wat je dient te doen bij een ongeval, hoe je moet gaan zitten als het geheel in duikvlucht komt en waar je een zwemvest kan vinden. Zoiets schept niet direct vertrouwen in de goede afloop van de reis. Als ze je daarbij dan nog verplichten om je in te riemen, waarna je helemaal niet meer bij het zwemvest kan, is het begrijpelijk dat sommige mensen, indien dat mogelijk was, zich nog eens zouden willen bedenken.

Er zijn nog meer redenen om de reis vroegtijdig te willen onderbreken. Al voor het instappen was het merkbaar dat ik een stoel had in een vliegtuig met een overaanbod aan kinderen. Dat hoeft geen probleem te zijn. Maar in de wachtruimte was het al duidelijk dat één kind een echt etterbuiltje was met een moeder die model stond voor machteloos ouderschap. Zodra het vliegtuig in beweging kwam zette het etterbuiltje een countertenorhoog gekeel in. Kinderen zijn dan net een roedel honden. Eén jankt, de hele groep zet het op een geschreeuw. Zodra het gehuil weer wat uitstierf was daar weer de kleine countertenor die een nieuwe aanzet gaf. Het duurde ruim een half uur voor de verzamelde stembanden te moe waren om nog een decibel te veroorzaken. Maar op een reisje van twee uur is een half uur veel.

Zodra we de riemen mochten losgespen gingen de dames op weg met hun karretjes met koopwaar. Buiten het feit dat alles aan boord extra geld kost is er nog iets merkwaardig met die ambulante handel. Voor je in de buurt van een vliegtuig mag komen moet je op de luchthaven een controle voorbij waar je je zowat half uit moet kleden omdat men zeker wil zijn dat je niet ergens iets verborgen hebt waarmee je je medereizigers of het personeel zou kunnen kwetsen. De dames van de ambulante handel verkopen echter met de glimlach blikjes pils. Nu weet iedereen die al eens een hooligan treffen heeft overleefd dat een blikje pils een redelijk bruikbaar wapen is. Met een paar blikjes kan je heel wat tegenstanders op afstand uitschakelen.

We hebben het even niet over de kannen warm water waar de dames mee rondrijden om aan de hongerigen een bakje noedels te kunnen slijten. Naast mij zat zo iemand die honger had. Een goedlachse Surinaamse reus. Hij kocht een bakje instant noedels, er ging heet water over plus het verzoek om een paar minuten te wachten tot alles gaar was. Hij wachtte een paar minuten. Onderwijl kwam er uit dat bakje een geur omhoog die onmogelijk te beschrijven is zonder een kramp in de maag te voelen. Gelukkig was mijn buurman een ervaren noedeleter met honger, dus was het bakje redelijk snel leeg. Maar die bakjes hebben naast allerlei ingrediënten ook heel wat zout in hun samenstelling. Dus bestelde hij een pilsje. Het sissende geluid bij het indrukken van het lipje was niet storend, zijn klokkend geluid bij het wegwerken van de drank klonk niet abnormaal. Toen hij echter met overtuiging een boer de wereld instuurde net op het moment dat één van de ambulante dames voorbijkwam die de hele voorraad parfum had gedemonstreerd, werd ik voor het eerst zeeziek op een redelijke afstand van de zee. De dame in de stoel aan de andere kant van mijn vriendelijke reus vroeg onmiddellijk om een hoofdpijntablet. Het werd haar zonder bijbetaling gegeven wat volgens mij aantoont dat men een dergelijke soort luchtvervuiling in het vliegtuig vaker bij de hand heeft.

Aan de andere kant van het gangpad zat iemand die best te omschrijven is met de aanduiding patser. Van zijn schoenen tot zijn toupet was alles glimmend en vals. Hij liet om de haverklap de ambulante wagentjes aanrukken om een kleinigheid te kopen. Een blikje fris, een reep van een of ander zoet spul, een zakje nootjes, een flesje spuitwater. Het hield niet op. Ieder diertje zijn pleziertje, daar niet van, maar de man betaalde alles met een briefje van 50 euro. Telkens als hij weer een bestelling had gedaan haalde hij een bundel briefjes uit de binnenzak van zijn colbert. Het wisselgeld stak hij dan in zijn vestzak. Onduidelijk was wie hij op die manier dacht te imponeren. De wat oudere verkoopster was zo vergeetachtig dat hij haar er soms moest op wijzen nog wisselgeld tegoed te hebben. Het wat meer robuust uitgevoerde model gaf duidelijk blijk van haar minachting door de man steeds een boel muntjes als wisselgeld te geven. Het verliefde stel dat naast hem zat, een hij en een hij, deed alleen maar moeite om te doen alsof ze de hele tijd samen kirrend door het raampje naar het landschap zaten te staren.

Het is duidelijk te zien wanneer de tijd van de landing aanbreekt. Het is het moment waarop de grote optocht naar het toilet begint. Het smalle gangpad staat dan ook vlug vol met passagiers die weten dat er nog minstens één wachtende voor is, wat voor sommigen duidelijk problematisch is. Ook is het zeer onhandig voor de dames die hun ambulante handel terug moeten rijden en dan moeilijk moeten manoeuvreren om die karren weer op hun plek te kunnen zetten. Verder moet er nog een kar door het gangpad om verpakkingen en wegwerpartikelen te verzamelen.Een volslagen chaos en een ideaal moment voor een kwaadwillende passagier in het bezit van enkele legaal verworven smijt, klop en spuitwapens om amok te maken.

Daarna moet iedereen weer in de riemen en na bijna twee uur begint het vliegtuig te dalen en de countertenor met zijn koor worden weer klaar en duidelijk…

Zenuwachtige passagiers zetten zich op zo een moment schrap om, zodra het kan, recht te veren om hun cabinetassen bijeen te graaien uit de kastjes boven hun hoofd. Het waarom daarvan is mij steeds onduidelijk. Zitten of staan, met of zonder tas, iedereen moet toch wachten tot het vliegtuig stil staat en de deuren open gaan. Dat is in de moderne proletarische vliegerij vaak een kwestie van ruim een kwartier voor het toestel de betreffende uithoek van het vliegveld heeft bereikt. Daar, ver weg van de echte reizigers, de zakelijke reizigers, de baasjes die niet reizen maar zich per vliegtuig verplaatsen, daar mag de gewone vakantieganger uitstappen. Om zijn lange tocht te beginnen naar zijn bagage die op de band wordt gezet als er niets anders meer op de band te zetten is. De douane kijkt nauwelijks op als die stroom reizigers dan door de groene deur naar de hal en de wachtende familie snelt. De proletarisch reizenden missen de middelen om iets van noemenswaardige waarde in hun bagage te hebben.

Reizen per vliegtuig is best leuk. Alleen die periode tussen de twee vliegvelden kent zo zijn onaangename problemen.

De wereld om mij heen.