nieuwslog
 
Muggenexpert Bart Knols: ‘Stuur container met tijgermug meteen terug’

Gele koorts, knokkelkoorts, Westnijl Virus. Het is maar een kleine selectie van de ziekten die de tijgermug kan overbrengen. Tot nu toe heeft dit diertje zich niet permanent in Nederland gevestigd. Wel lift het regelmatig mee naar de havens van Rotterdam – in autobanden en op geluksbamboe-plantjes. Grijpt de overheid wel stevig genoeg in?

Als dit een film was zou hij beginnen in Korea. Want daar ligt, op een industrieterrein, een grote stapel autobanden, glimmend in de regen. Als we verder inzoomen, zien we de plasjes water binnen in zo’n band. En vervolgens krijgen we een close up van een mug. Een zwart-wit-gestreepte tijgermug die bezig is haar eitjes te leggen.

In het volgende shot zijn de banden weer opgedroogd. Na een lange reis komen ze aan in de haven van Rotterdam, en worden op transport gezet naar een bandenimporteur ergens in Nederland. Ook hier belanden ze op een industrieterrein – en ook hier wil het wel eens regenen. Wederom vullen de banden zich met water, en kijk: de eitjes hebben de overtocht overleefd. Daar vliegen de muggen al uit. En omdat ieder van hen besmet kan zijn met ernstige ziekten, blijft de kijker aan de buis gekluisterd.

Geluksbamboe
Toegegeven, een erg creatief scenario is dit niet. Volgens medisch entomoloog Bart Knols voltrekt het zich namelijk iedere dag. Sterker nog: het is niet het enige mogelijke manier om bovenstaande film te beginnen. ‘Je zou ook kunnen denken aan China, aan een kwekerij van geluksbamboe. Ieder jaar komen er zo’n 40 miljoen van die plantjes Nederland binnen – regelmatig met muggeneitjes erop. En er gaat geen jaar voorbij zonder dat de Voedsel- en Warenautoriteit bij kweekbedrijven tijgermuggen vangt.’

Maar als dit scenario dan zo’n realistisch is, waarom prijkt de tijgermug dan niet op alle covers en voorpagina’s? ‘Tot nu toe zijn er, voor zover bekend, geen slachtoffers gevallen’, zegt Knols. ‘Dat komt doordat de tijgermug zich hier nog niet permanent heeft gevestigd. Een soort heeft altijd een zekere populatiegrootte nodig om te overleven; tot nu toe hebben alle geïmporteerde muggen niet voor voldoende nageslacht kunnen zorgen.’

Winters
Tot nu toe. Want Knols ziet twee ontwikkelingen die hem zorgen baren: globalisering en klimaatverandering. ‘Ieder jaar neemt de internationale handel toe, ook die in geluksbamboe en autobanden. En tegelijkertijd zie je dat de winters gemiddeld iets warmer worden. Daardoor krijg je op een zeker moment een omslag: er zijn dan net voldoende tijgermugeitjes die de winters overleven, zodat er wel een levensvatbare populatie ontstaat. En dan heb je hier dus een Aziatische mug rondvliegen die meer dan 20 ziektes kan overbrengen.’

Het vervelende is dat het probleem dan niet meer is aan te pakken. ‘Dat zie je in de Verenigde Staten’, zegt Knols. ‘In 1999 vloog er een vliegtuig van Tel Aviv naar New York, met een paar muggen aan boord die besmet waren met het Afrikaanse Westnijlvirus. Vijf jaar later had het virus zich verspreid door vogels en kwam het voor in iedere staat van Amerika. Vooral voor ouderen is dat heel gevaarlijk, en de bestrijding ervan kost miljarden. En nogmaals: dit is maar een van de ernstige ziektes die de mug kan overbrengen.’

Overheid
Volgens hem deelt de overheid zijn zorgen niet – althans niet openlijk. ‘Begrijp me goed’, zegt Knols, ‘ze zijn in Den Haag van het gevaar op de hoogte. Wij vragen regelmatig gegevens op door middel van de Wet openbaarheid van bestuur, en dan blijkt dat er in interne notities wel wordt gewaarschuwd. Sterker nog: dan blijkt ook dat minister Klink de Kamer destijds heeft voorgelogen. Maar niemand lijkt er in geïnteresseerd, en dit kabinet doet er wat lacherig over. Minister Schippers heeft de beschermende wetgeving uit 2009 weer onderuit geschoffeld, en bedrijven kunnen alles weer importeren wat ze willen. Ik denk dat er eerst een paar doden moeten vallen voordat we echt worden wakker geschud. Langetermijnpreventie, dat valt in Nederland niet te realiseren.’

Maar hij voegt eraan toe: sommige werkgevers doen wel degelijk een poging. ‘Ik ken een importeur van geluksbamboe die heel bezorgd is. Want als tijgermuggen ook in Nederland ziektes gaan overbrengen, moet hij wellicht zijn bedrijf sluiten en staan er 80 mensen op straat. Daarom heeft hij met producenten in China geregeld dat ze hun plantjes alleen nog mogen bewerken in een afgesloten ruimte. Dan kunnen muggen minder gemakkelijk eitjes leggen.’

Maar toch komt hij meteen weer terug op de verantwoordelijkheid van de overheid. ‘Die moet zich richten op de importeurs. De inspectiediensten in de havens moeten containers veel vaker op tijgermuggen controleren. En als er ook maar één wordt aangetroffen, gaat de container dicht en een retour naar China of Korea. De kosten zijn dan voor de importeur. Dan zul je zien dat iedereen volgens de regels gaat werken.’

Bron: Arbo Online

Volg het nieuws over de tijgermug en andere  invasieve exoten via www.twitter.com/InvasieveExoten

 Meer weten over invasieve exoten? Bekijk het animatiefilmpje!

Zie ook:


reageer


  • Inloggen met Facebook

    • Net gepubliceerd

  • Advertentie

  • Ontvang het laatste nieuws van Nieuwslog in je mailbox. Selecteer de dossiers van je keuze en blijf op de hoogte via onze dagelijkse nieuwsbrief. Probeer ‘m nu! Bevalt het niet dan is opzeggen met 1 klik geregeld.