De vreemde mening heerst dat de toerist iemand is die tijd heeft. Niets is minder waar.
De toerist heeft, om rustig op reis te kunnen gaan, een plan. Dat plan heeft hij zorgvuldig samengesteld op basis van informatie verkregen uit het doorlezen van rijke gekleurde folders, geduldig bijeengeraapte brochures, kranten- en tijdschriften aanbevelingen, reisgidsen en internet. Voorzien van de nodige adressen, reserveringen, GPS-aanwijzingen en ouderwetse kaarten voor je kunt nooit weten kan de wagen volgeladen en de reis beginnen.
Het probleem voor de toerist is dat zijn plan is opgemaakt op basis van informatie die is verworven uit oude bronnen. In de ijver om de toerist snel te lokken zorgen allerlei instanties ervoor dat hun drukwerken, pamfletten, gidsen en noem maar op ter beschikking zijn zodra de vakantieperiode voorbij is. Eerst veel later in de loop van het jaar besluiten allerlei gemeentebesturen om toestemming al dan niet te verlenen voor de culturele of commerciële attracties, krijgen organisators hun begrotingen rond en de contracten getekend, wordt het duidelijk of men al de wensen van de toerist zal kunnen inwilligen en hoeveel dat dan zal mogen kosten exclusief de belastingen die zo laat mogelijk geheven worden om de vakantieganger niet af te schrikken. Met een beetje zoeken, wat geluk en een extra bedrag lukt het de toerist toch om zijn plan te redden en kan hij zijn droomvakantie achterna.
Op datzelfde moment geeft ergens een belangrijke verkeersverantwoordelijke een signaal. Het is het moment waarop, strategisch verspreidt zodat ontsnappen niet mogelijk is, overal gestart wordt met dringende wegwerkzaamheden. Let wel, het gaat hier om de aanzet tot de werken. De werkelijke werken worden uitgevoerd na de vakantieperiode van de wegenwerkers. Dat tijdstip valt meestal samen met het begin van de najaarsvakantie.
Vanaf de eerste file in een stikdonkere tunnel is het de toerist duidelijk dat zijn plan iets te ruim bemeten is. Gelukkig is hij een ervaren forenser die weet hoe je zoiets dient aan te pakken. De overvolle parkeerplaatsen bij de benzinestations, het eindeloos in de rij staan voor een plas, de grimmigheid van het overwerkte personeel bij het overhandigen van het broodje, het schrikt hem allemaal niet af. De ervaren toerist weet van het bestaan van schema’s die opeens niet blijken te kloppen, van stakingen en langzaam aan acties en wijkt ter plekke uit naar plan B, een minder mooie reisweg naar het eerste reisdoel, maar haalbaar.
Bij een goede planning is het eerste reisdoel enorm belangrijk. Een mooie plek die rust uitstraalt is de ideale spits afbijter. Moe maar tevreden draait de toerist tegen het eind van de eerste reisdag op aangeven van zijn GPS een klein straatje in van dat kleine stadje om daar de ingang van het hotel te vinden. De receptie is niet verbaasd om hem te ontvangen. Zo als voorzien is het een knus en rustig hotel/restaurant, geroemd omdat het gelegen is aan één van de mooiste pleinen die nog ongeschonden is overgebleven uit de Middeleeuwen, de Barok, de Renaissance. Het restaurant heeft een bijzondere vermelding voor het prachtige uitzicht op het plein. Tevreden daalt de toerist na de vermoeiende dagreis, verfrist door een douche die ruimer had mogen zijn, de trap af naar het restaurant om plaats te nemen aan zijn gereserveerde tafeltje en om in alle rust te genieten van het uitzicht. Helaas, het plein is één en al drukte en lawaai. Binnen de omheining van een serie grote zwarte doeken, gespannen voor de gevels links en rechts, zijn werklui druk bezig met het opbouwen van een tribune tegenover een groot podium. Op dat podium worden lichtmasten geplaatst en direct getest. Daarbij kan niet voorkomen worden dat nu en dan een stevige lamp recht in de ogen van de restaurant-gasten schijnt. Dat alles gebeurt onder de leiding van een zenuwachtige regisseur die al slecht gehumeurd is omdat hij geen toelating heeft gekregen om de oude stadspoort af te breken om het leger figuranten vlugger toegang te bieden.
Gelaten neemt de toerist het menu tot zich dat nu juist niet werd geroemd en besluit dan maar tot een vroege nachtrust. Hij legt zich neer op zijn tijdelijke matras, doet het licht uit, sluit de ogen en wordt overvallen door een zee van geluiden. De rust van de avond is de ideale tijd om het geluid te testen. De toerist weet niets van frequenties en 1000 hertz en bassen en interferentie en woofers. De toerist weet dat het lang zal duren voor hij zal slapen.
Wat de toerist nog niet weet is dat hij, met een beetje pech, de rest van zijn vakantie geconfronteerd zal worden met dezelfde festival-groep. Soms wordt alles snel afgebroken omdat er plaats moet komen voor een kermis of een speciale markt, soms wordt alles opgebouwd omdat het opruimen van de voorgaande activiteit meer tijd vroeg, soms is alles klaar en kan de toerist nergens komen omdat hij geen toegangskaartje heeft, geen parkeervergunning of gewoon geen zin voor een rock concert of een opera-avond. Zeker niet als blijkt dat al dat niet gevraagde tot gevolg heeft dat de prijzen tijdelijk naar boven worden afgerond omdat al die activiteiten geld kosten en dat niet uit de buidel van de plaatselijke bevolking mag komen.
Uitwijken is onmogelijk. De toerist zal hoe dan ook vast stellen dat de openingstijden van de musea aangepast,lees verandert, zijn omdat er een bijzondere tentoonstelling hangt waardoor het niet mogelijk is om de vaste collectie te bekijken. Dat is niet erg omdat die vaste collectie uitgeleend is aan een ander museum ergens in de wereld dat, ten behoeve van de toerist aldaar, die collectie gebruikt voor een bijzondere tentoonstelling. De belangrijkste gebouwen staan in de steigers en krijgen een noodzakelijke opknapbeurt, kerken en kathedralen kunnen niet bezocht worden omdat ze onderdeel uitmaken van een plaatselijke viering van een bijzondere heilige. De winkelstraat biedt een troosteloze aanblik. Op maandag, dinsdag of welke andere dag dan ook, zijn vanaf dit jaar alle winkels gesloten. Elk land, elke provincie, elke gemeente heeft zijn eigen vakantieperiode die samenvalt met jouw bezoek. Indien alles open, beschikbaar en bereikbaar is dan staat het geheel in het teken van een sport-ontmoeting. Bij voorkeur met groepjes opgewonden supporters die niet als toerist op reis zijn maar gewoon onderweg zijn om lol te maken. Winnen of verliezen is dan onbelangrijk. Relletjes komen er toch. Anders is er geen lol.
Natuurlijk zijn er andere mogelijkheden om op vakantie te gaan. Zonder plan. Met een tentje de natuur in. Ten minste als je nog een plek kan vinden waar je vrij mag komen om een tentje op te zetten. De meeste natuur is namelijk ingenomen door groepsactiviteiten ingericht door ijverige gemeentebesturen om de bezoeker te helpen te genieten van de mooie omgeving. Gids en uitleg in vier talen verplicht.
Heeft de toerist dan helemaal geen keuze? Zeker wel. De toerist kan besluiten om nergens naar toe te gaan, om gewoon rustig thuis te blijven. Om dan vast te stellen dat er in zijn gemeente allerlei vakantie toestanden zijn. Zoals speciale promotieevenementen en activiteiten op de marktplaats waardoor de gewone markt verplaatst moet worden. Of festivals. De hele stad voor een periode in het teken van de Jazz of de Barokmuziek of Hard Rock. Of allerlei wedstrijden en stoeten en kermissen en verkleedpartijen en leuke optochten of folklore feesten. Hij stelt vast dat hij nergens nog een kopje koffie kan drinken, omdat de toeristen overal zijn plekjes hebben ingenomen, dat hij niet rustig door zijn stad kan dwalen, omdat hij regelmatig wordt aangesproken door verwarde mensen die niet wijs worden uit de vereenvoudigde stadskaarten van de toeristendienst, dat hij overal voor gesloten deuren staat omdat hij rekent op zijn bekende vaste openingstijden, dat hij geen rustige nachtrust heeft, omdat hij vanuit de binnenstad tot laat de muziek hoort van het festival of de kermis of de loltrappende supporters.
De toerist kan overal alles vinden wat hij maar wil. Behalve rust.
De wereld om mij heen