LIU XIAOBO, Nobelprijswinnaar voor de Vrede

Hoe heeft Amnesty International het lef om mensen zoals Bernlef en Van Dis te vragen om een protestspeldje te dragen nu ze in China zijn. Onze literators zijn in China om de Nederlandse literatuur te promoten, hun werken dus, en niet om te protesteren. Dat kleinzielig denken toch, dat opgeheven Nederlandse vingertje,dat kleinburgerlijk onbegrip, dat dom denken dat het allemaal iets uit kan halen zo een protest, dat niet begrijpen dat in zo een geval de deur alleen maar dicht gaat, dat je er dus toch niets mee bereikt, dat iemand anders zo maar zo mogen beslissen wat een auteur op zijn revers speldt. Het zijn allemaal woorden van onze grote literaire intellectuelen, schrijvers en programmamakers, links geëngageerde, maatschappelijk betrokken, ver boven het klootjesvolk verheven, subsidieopzuigende, grotere prijzenpot eisende, zelfvoldane culturele vaandeldragers.

Zijn het onzinbezwaren die deze goden van de sierlijke pen naar voren brengen? Daar ben ik niet eens zeker van. Wat mij vooral stoort is om deze argumenten te horen uit de mond van een groep broekschijters die om de haverklap de mond vol hebben over protesteren tegen elke wind die naar hun oordeel ergens verkeerd uit een darm ontsnapt. De heren en dames die altijd mee vooraan marcheren om te roepen dat het niet mag of dat het moet of dat het zeker anders moet of dat zij gelijk hebben en de platte burger zich moet aansluiten bij hun protest. Nu de heren en dames in China worden ontvangen en ze in de schijnwerper worden gezet door dat verfoeide, antidemocratisch, de cultuur verdrukkende regime, is protest uit den boze. De kans om een extra boekje te verkopen, om in chinees schrift een vermelding te krijgen als groot talent, om te mogen aanschuren tegen de flanken van deze grote Chinese draak, die kans laten de dames en heren zich niet ontnemen door het dragen van een speldje als protest tegen het opsluiten van een Nobelprijswinnaar. Het gaat al slecht genoeg met de boekenverkoop in Nederland, stel dat nu de Chinese markt ook nog op slot gaat. Er zijn economische belangen die groter zijn dan de vrijheid van een Nobelprijswinnaar. Zonder twijfel is China altijd een enorm afzetgebied geweest voor onze uitgevers. We spreken hier zeker over een paar honderd boeken elke tien jaar die op de Chinese markt worden afgezet. Dat breng je niet in gevaar met het dragen van een protest op je kraag. Trouwens, laat het protesteren maar aan Weiwei over. Die doet dat voortreffelijk en die kent de Chinese mentaliteit.

Samen met al die mensen die zich telkens keer op keer weer door onze vermaarde literatoren voor het protestkarretje hebben laten spannen en in weer en wind ergens tegen iets zijn gaan protesteren zeg ik: dank u wel. Dank voor het voorbeeld en voor de verlossende woorden die jullie hebben gesproken, ik citeer “zo een protest haalt toch niets uit.”

Deze tekst staat in onderkast omdat het anders te veel eer zou zijn voor dat stelletje minkeutels.

De wereld om mij heen