Rond 1640 stelde de Engelse filosoof Thomas Hobbes al vast dat de mens van nature  zelfzuchtig is. “De mens handelt altijd uit eigenbelang en als hij de kans ziet zal hij daarvoor geen enkele daad schuwen.” Hij vond dat een goed uitgangspunt om de samenleving te beoordelen. Voeg daar het oude gezegde bij “de gelegenheid maakt de dief” en we hebben het plaatje zowat rond.

Laten we eerlijk zijn. We frauderen allemaal wel eens. We parkeren ook wel eens zonder te betalen in de hoop dat we niet gesnapt zullen worden. Is dat fraude? Zeker weten. Omdat de fraude de spuigaten uitloopt gaat de overheid daar nu iets tegen ondernemen. Niet tegen die parkeerfraude. Daar wordt al jaren iets tegen ondernomen door de tarieven op te drijven. De overheid gaat iets ondernemen tegen de bijstandsfraude. Iedereen gelijk voor de wet, ook de uitkeringtrekkers. Dat klinkt stoer, dat klinkt daadkrachtig. Daar kan je mee scoren. Over welke bedragen praten we hier? Als we de kranten mogen geloven gaat het over een bedrag van wel 12 miljoen euro. In onroerend goed alleen al per jaar. Per geval? Nee, in totaal. Een bedrag waar een beroepszwendelaar zijn vrije zondag niet voor opgeeft. Het gaat hier over ruim 80.000 mensen. Eerlijk is eerlijk. Dat frauderen hoort niet. Die mensen moeten worden gestraft. Kaalgeplukt hoor je ook wel zeggen, hoewel je van een kikker geen veren kunt plukken.

Dat moet ophouden vindt de staatssecretaris. Wat de staatssecretaris niet begrijpt is dat die fraude met dat harde optreden ook niet zal ophouden. Waardoor komt dat? Door de dames en heren politici zelf. Doordat de politiek in de achterliggende jaren bedrog hebben gepleegd door de kiezer voor te houden dat alles maar kon, dat de geldbuidel van de overheid van elastiek is gemaakt. Door altijd te kiezen voor de kiezersvriendelijke oplossing: gooi er maar wat geld tegen aan. Daar ook wetten voor te maken. Slechte wetten. Ondoordachte wetten. Wetten met haken en ogen. Snoepjes wetten voor advocaten. Wetten met meer nooduitgangen dan enig overheidsgebouw. De dames en heren danken hun dierbaar zeteltje aan dit broddelwerk. Terwijl ze zelf graag frauderen. Is kiezersbedrog dan geen fraude. Is iemand die verkozen wordt om voor 4 jaar iets te doen en die, zodra hij of zij een goedbetaald vaste baan kan krijgen opstapt, geen fraudeur te noemen?

Die bijstandstrekkers pakken op hun fraude helpt niet omdat de oorzaken niet worden weggenomen. Omdat de politiek hardleers is. Toen mijn kleindochter tegen haar moeder zei dat ze niet kon rondkomen van haar zakgeld, zei mijn dochter :” Er is niet meer, je zult het er mee moeten doen.”Als de politiek niet toekomt met de centen komen er meer belastingen. Die belastingen, iedereen gelijk voor de wet, gelden ook voor de bijstandstrekkers. Niet dat mensen die geen belasting betalen dat nu opeens wel hoeven te doen. Maar het bedrijfsleven rekent de belastingen wel door in de prijzen van elk spruitje, van elk sneetje brood. En die prijzen moeten de bijstandstrekkers wel betalen, ook als ze dat niet meer kunnen. Trouwens, hoeveel denkt de politiek met dat stoere optreden te gaan bezuinigen. De kaalgeplukte bijstandstrekkers zullen ten laste vallen van allerlei sociale vangnetten en hulpprogramma’s van organisaties, die extra geld zullen claimen. Het najagen van deze fraudeurs kost op zichzelf ook extra geld, terwijl er al geld te kort is om de zware misdaad te bestraffen. Kamervraagje? Hoeveel heeft de staatssecretaris na pak hem beet 3 jaar actief optreden gespaard? Graag tientallen en honderdtallen vernoemen anders blijft er niets te melden.

Onderwijl blijven de echte fraudeurs lekker uit de wind. Om te beginnen de groot graaiers uit de staatsruif. Die zwendelaars bij wie met één dossiertje meer te halen is dan bij die 80.000 bijstandstrekkers. Waarvan we telkens lezen dat het O.M. zegt: het bewijs in een dergelijke zaak is moeilijk rond te krijgen. Is dat een reden om niet verder te zoeken? Die fraudeurs waarvoor de rechter geen hogere boetes op kan leggen omdat de wet daarin niet voorziet. Is dat geen reden om de wet aan te passen? De zwendelaars die als het te warm wordt rustig met hun bedrijfsopbrengst naar koudere streken kunnen uitwijken omdat hun zaak geen prioriteit heeft.

Of zijn de bazen van een bedrijf dat de overheid vertelt dat ze garanderen dat bij hun het data-verkeer veilig is, maar die te beroerd zijn om geld te besteden aan behoorlijke virusscanners , iets waar elke thuiscomputeraar voor wordt gestraft met een hoge rekening van een hulp-desk, geen zwendelaars. Maar het moederbedrijf zal wel in het buitenland zitten en onder een andere wetgeving vallen en dus ongrijpbaar zijn.

Als de politici zich daar nu eens zouden voor inspannen. Het dichten van al die ontsnappingsroutes van de grootzwendelaars, om te beginnen in Europees verband, dan zou die jacht op de uitkeringstrekkers niet nodig zijn. Maar daar beginnen de dames en heren liever niet aan. Dan zouden ze hun autonomie moeten prijsgeven, de mogelijkheid moeten opgeven om hun zin te doen, de kansen zien verminderen om via kiezersbedrog hun stoeltje veilig te stellen.

Moeten de frauderende bijstandstrekkers dan maar met rust gelaten worden zodat ze hun gang kunnen gaan. Zeker niet. Ik weet nu al dat de wetten in verband met de bijstandsuitkering zodanig zijn dat, eens dat het werkelijk lonend wordt, de grote jongens er onmiddellijk op zullen springen om zich nog rijker te frauderen.

Fraude is fraude, helaas zou ik bijna zeggen. Maar het optreden tegen de bijstandstrekkers is en blijft onrechtvaardig zolang de aanstekers van die fraude, de slechte wettenmakers, de onzorgvuldige op korte termijn denkende frutselaars, buiten schot blijven.

De wereld om mij heen