Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank (DNB) heeft onlangs laten weten dat er volgens hem korte metten gemaakt moet worden met de huidige hypotheekrenteaftrek regeling. Hoe zit het met het fiscaal aftrekken van de hypotheekrente, waarom zou het (niet) afgeschaft moeten worden en wat zijn de gevolgen daarvan?

Hypotheekrenteaftrek

Het aftrekken van de rente op hypotheken, hoe zit dat ook al weer? Als je een huis koopt, sluit je daarvoor een hypothecaire lening af waarbij het huis als onderpand geldt. Over het bedrag dat je leent betaal je maandelijks rente. Deze hypotheekrente kan volgens de Nederlandse Wet op de inkomstenbelasting worden afgetrokken van het belastbare inkomen in box 1 (inkomsten uit werk en woning).

In het inkomen in box 1 is het eigenwoningforfait opgenomen. Dit is een denkbeeldig inkomen dat bij het inkomen van eigenhuisbezitters opgeteld moet worden. Door het eigenwoningforfait nemen de belastingkosten dus eigenlijk toe. Maar de regeling dat de hypotheekrente van het eigenwoningforfait afgetrokken kan worden, zorgt weer voor een vermindering van de belasting.

Afschaffing aftrek hypotheekrente

Waarom zou de renteaftrek afgeschaft moeten worden? Klaas Knot van de Nederlandsche Bank vindt dat veel Nederlanders momenteel onverantwoord hoge schulden hebben en dat er naast de afschaffing van de aflossingsvrije hypotheek verdere maatregelen nodig zijn. De gezamenlijke schuld van alle Nederlanders is namelijk ruim 25% groter dan de omvang van onze gehele economie. Deze schuld is historisch hoog en brengt zeer grote risico’s mee voor zowel banken als consumenten. Helemaal nu de huizenprijzen dalen, vindt hij dat huizenbezitters hun schuld niet meer tot maximaal dertig jaar volledig mogen aftrekken.

De Nederlansche Bank is voor de invoering van een belastingvoordeel aan de hand van een fictief aflossingsschema. “Dat verkleint de prikkel om een hoge schuld aan te houden” aldus Knot. Hypotheekgevers worden op deze manier niet gedwongen af te lossen, maar ze worden wel geconfronteerd met een afnemende renteaftrek. In het verleden hebben politieke partijen als de PVDA, SP, de Christen Unie en Groen Links al gepleit voor volledige of gedeeltelijke afschaffing van de hypotheekrenteaftrek.

Niet tornen aan hypotheekrenteaftrek

Staatssecretaris van Financiën Frank Weekers van de VVD is zeer stellig in zijn opvatting over de aftrek van hypotheekrente. Hij wil absoluut voorkomen dat er wordt ‘gemorreld’ aan de huidige regeling. Volgens Weekers is er behoefte aan rust op de hypotheekmarkt en het continu veranderen van wetten zal hier niet toe bijdragen. De VVD wordt in haar opvatting onder andere gesteund door de Nederlandse Vereniging voor Makelaars (NVM), de Vereniging Eigen Huis (VEH) het CDA en de PVV.

Gevolgen afschaffen hypotheekrenteaftrek

Wanneer de hypotheekrenteaftrek afgeschaft wordt, zal het rijk meer belastinggeld binnenkrijgen waarmee de staatschuld afgelost kan worden. Maar het  wordt ook voor minder mensen mogelijk een huis te kopen, doordat de maandelijkse lasten voor huizenbezitters enorm toenemen.

In 1991 werd de Zweedse hypotheekrenteaftrek beperkt van 90% tot 30% van de te betalen hypotheekrente. De huizenmarkt in Zweden stortte vrijwel direct na de invoering van de nieuwe regelgeving volledig in gevolgd door een economische recessie. Velen zijn bang dat Nederland dit voorbeeld zal volgen bij afschaffing of beperking van de fiscale regelgeving rond de hypotheekrente.