Staatssecretaris Bleker van Landbouw en Natuur moet bekend  maken welke risico’s de kraakcicades in Nederland met zich meebrengen, zo heeft de rechtbank van Amsterdam bepaald. Deze luidruchtige exotische insecten werden  vorig jaar opeens op diverse plaatsen in de Amsterdamse binnenstad gehoord en gezien. Naar verwachting heeft de uitspraak tevens tot gevolg dat de Staatssecretaris quickscans over honderden andere (mogelijk invasieve) exoten openbaar zal moeten maken.

In de zomer van 2010 was de kraakcicade (Cicada orni) volop in het nieuws. Op diverse plaatsen langs de grachten van Amsterdam lieten deze exotische insecten van zich horen. Ze bleken jaren daarvóór als larve te zijn meegelift in de wortelkluiten van iepen die uit Zuid-Frankrijk waren ingevoerd om bij de Hermitage aan te planten. Ook deze zomer doken de insecten weer her en der in Amsterdam op.

Bij navraag bleek dat het ministerie van Landbouw en Natuur in augustus 2010 de Plantenziektenkundige dienst een zogeheten ‘quickscan’ had laten maken over deze exoot. Dit houdt in dat een medewerker aan de hand een vragenformulier de risico’s van de soort beschrijft. Onder meer wordt gevraagd naar de schadelijkheid voor bijvoorbeeld planten en mensen, de kans op vestiging en verspreiding in Nederland en de maatregelen die het ministerie zou moeten treffen.

“Persoonlijke beleidsopvattingen”

Het platform Stop invasieve exoten vroeg op basis van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) om openbaarmaking van deze quickscan, evenals quickscans over twee andere exotische cicades: de Doorncicade  (Umbonia crassicornis)  en de Ligurische cicade (Eupteryx demnotata).

Aanvankelijk weigerde Staatssecretaris Bleker ook maar iets bekend te maken over deze quickscans. Uiteindelijk gaf hij wel de vragen vrij, maar niet de antwoorden.

Hij stelde dat het bij de antwoorden ging om “persoonlijke beleidsopvattingen”, wat in de Wob een reden is om zaken geheim te houden. Het platform ging daartegen in beroep bij de rechtbank in Amsterdam.

De rechtbank heeft zich nu over de zaak uitgesproken en maakt korte metten met het standpunt van de Staatssecretaris: “De rechtbank heeft in de antwoorden op de in de quickscans gestelde vragen geen persoonlijke beleidsopvattingen kunnen ontwaren.” De rechtbank vernietigt daarom het eerdere besluit van de Staatssecretaris en draagt hem op om de quickscans binnen zes weken openbaar te maken.  

Nog veel meer quickscans

Uit jaarrapporten van de Plantenziektenkundige dienst blijkt dat in de loop der jaren honderden quickscans over (mogelijk invasieve) exoten zijn opgesteld. Het betreft onder meer exotische insecten, mijten, virussen, bacteriën, schimmels, weekdieren en rondwormen. Deze quickscans zijn tot nu toe allemaal geheim gehouden.

Het platform Stop invasieve exoten heeft met de uitspraak van de rechter in de hand de Staatssecretaris gevraagd om al deze quickscans openbaar te maken.

Volg het nieuws over de kraakcicade en andere invasieve exoten via www.twitter.com/InvasieveExoten

Meer weten over invasieve exoten? Bekijk het animatiefilmpje!

Zie ook:

• Staatssecretaris Bleker weigert geheimen over exotische cicades prijs te geven
• Staatssecretaris Bleker doet geheimzinnig over exoten
• Verburg verzwijgt risico’s kraakcicade
• Veel meer kraakcicades – ook buiten Amsterdam
• Nieuw exotisch insect in Nederland