NU IN DE BIOSCOOP

Als niet William Shakespeare de toneelstukken en sonnetten geschreven zou hebben waar vele generaties mee zijn opgegroeid, wie dan wel? Dit is de vraag die gesteld wordt in de nieuwe thriller, Anonymous, geregisseerd door Ronald Emmerich. De theorie die luidt dat Shakespeare Shakespeare niet geschreven zou hebben, ook wel bekend als het ‘Schrijvers debat’, speelt nu al tientallen jaren en heeft door de jaren heen veel toegewijde aanhangers gekregen.

Regisseur Emmerich (Independence Day, The Patriot, 2012) en scenario schrijver John Orloff hebben de ultieme literaire complottheorieën samengebracht in dit briljante historische drama rond het hof van Koningin Elizabeth I. Academische acteurs en schrijvers – inclusief Benjamin Disraeli , Charles Dickens, Mark Twain, Orson Welles, Sigmund Freud en Sir John Gielud – steunden de bewering dat Shakespeare simpelweg Shakespeare niet geschreven zou hebben. Deze groep van twijfelaars worden ook wel de ‘anti-Stradfordianen’ genoemd.

Zij beweren dat er geen bewijs bestaat waar duidelijk uit naar voren komt dat William Shakespeare – een acteur en aandeelhouder van het The Globe theater – überhaupt ooit een schrijver geweest is. Er zijn nog nooit documenten met zijn handschrift gevonden, met uitzondering van handtekeningen, maar deze zijn allemaal anders geschreven. Daar komt nog bij dat Shakespeare uit een gezin met acht kinderen en ongeschoolde ouders komt. Niets wees er dus op dat hij ooit een degelijke opleiding heeft gehad. De twijfelaars’ onderstrepen het feit dat de stukken veel kennis over het recht, geneeskunde en geografie bevatten, en daarnaast kennis uit eerste hand van het koninklijk hof en het Renaissance Italië. Alles wijst erop dat de schrijver hoog onderwijs heeft genoten. Een man die breed uiteenlopende onderwerpen op een hoog niveau bestudeerd heeft. Shakespeare zou bijna zeker nooit Engeland verlaten hebben en er is ook geen enkel bewijs dat hij tijd spendeerde in de hoge Koninklijke kringen van Koningin Elizabeth.

Er zijn meerdere gegadigden die geopperd worden als de echte schrijver van de werken. Onder hen Sir Francis Bacon, Christopher Marlowe, William Stanley, de Graaf van Derby en volgens een andere theorie zijn er zelfs meerder handen verantwoordelijk voor het werk.

Volgens Emmerich en Orloff – die een deel van de miniserie Band of Brothers en A Mighty Heart, een drama over de ontvoering van, en moord op de Amerikaanse journalist Daniel Pearl, geschreven hebben – is Edward De Vere, de 17de Graaf van Oxford (gespeeld door Rhys Ifans) een sterke kandidaat. Emmerich en Orloff plaatsen De Vere in het hart van het verhaal door hem neer te zetten als een edelman die zijn identiteit geheim moet houden terwijl hij toneelstukken schrijft die de hele gemeenschap in een houdgreep houden door de vele intriges en plotten over wie Koningin Elizabeth zal opvolgen op de troon.
In het verhaal wordt De Vere verbannen uit het hof vanwege een liefdesaffaire met de jonge Koningin. Hij is wanhopig om zijn stukken op de planken te krijgen en verschuilt zich achter de bedrieger William Shakespeare, die maar al te graag met de eer strijkt en zich voordoet als de ware auteur. “Ik heb de rol van William Shakespeare, maar dan de gewone William Shakespeare, de zoon van handschoenenmaker, een gewone jongen met geluk die op een bepaalde manier de loterij wint”, aldus Spall. “Ik zie hem als een jongen waar je graag mee omgaat en op café gaat. Als het publiek hem ziet zullen ze zeggen ‘misschien had ik wel hetzelfde gedaan in die positie, hij had gewoon geluk’”. Maar misschien ziet het publiek hem ook wel als de slechterik omdat we suggereren dat hij kwade bedoelingen heeft. Hij chanteert Oxford, de ware schrijver van de toneelstukken en we suggereren dat hij misschien – voor het verhaal – Christopher Marlowe vermoord heeft. “Maar op een bepaalde manier, de manier waarop ik William Shakespeare zie, is hij de held van het verhaal. Hij bouwt het beroemde The Globe theater en bewaart het geheim. Als hij dat volgens ons verhaal niet had gedaan dan had de wereld de toneelstukken nooit gekend.
“Maar weet je, het debat over wie deze fantastische stukken geschreven heeft moet gevoerd worden. Er is een kink in de kabel en dit zou gewoon openlijk besproken moeten kunnen worden zonder dat het wordt weggewuifd. Als je mensen vertelt dat Mark Twain ook niet geloofde dat William Shakespeare de stukken geschreven heeft, en dat drie Amerikaanse rechters van het Hooggerechtshof dit ook dachten, dan kijken mensen echt zo naar je van; ‘Echt waar? Ik had geen idee…’ “Ik denk dat het erg kenmerkend is dat veel mensen en schrijvers – Twain, (Vladimir) Nabokov en Henry James in het bijzonder – geloven dat de theorie waar is. Het was James die zei; ‘Ik wordt achtervolgd door de overtuiging dat dit de grootse en meest succesvolle fraude ooit gepleegd is bij het nietsvermoedende publiek…’”
Het debat zal zich uiteraard nog wel even voortzetten en Anonymous zal extra olie op het vuur gooien en zal de ogen openen van een groot publiek. En dat is geweldig.”, zegt Emmerich. Het is goed dat een film mensen aanzet tot nadenken over een bepaald onderwerp. Hopelijk gaat de film iedereen vermaken, het is een fantastisch verhaal, maar wanneer je er ook nog zelf over na gaat denken is het alleen nog maar beter.”