Elfstedentocht strandt vlak voor de finish. “Ik heb geen goed nieuws.” Met deze vijf woorden die niemand in Nederland wilde horen, opende voorzitter Wiebe Wieling van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden gisterenavond de persconferentie (zie liveblog). Ondanks de inzet van alle vrijwilligers die dagenlang het ijs op de Friese wateren sneeuwvrij maakten en ondanks het ijs dat op plaatsen groeide en groeide waar het jarenlang niet had gevroren, blijft de droom voorlopig uit.

De route van de Elfstedentocht bij Sneek

“We willen zo graag na 15 jaar die tocht organiseren. We hebben het gevoel dat we vlak voor de streep zitten en dat we het nu niet gaan halen”, stelde Wieling, die eerlijk, maar standvastig zijn verhaal hield.” Veiligheid is voor ons net zo belangrijk als de wens om de tocht te organiseren.”

Het ijs is op een groot deel van de route niet dik genoeg. “Gemiddeld zit het zo rond de tien, elf centimeter. Er zijn uitschieters naar 15 centimeter, maar op andere plekken is het nog maar 8 of 9 centimeter”, stelde Wieling. “Op een deel van de route is de ijskwaliteit zeer slecht en daarnaast brengen de weersverwachtingen geen verbeteringen en treedt zondag de dooi in.” De vereniging noemt het “frustrerend”. “Maar het is de realiteit waarmee we te maken hebben.”

It giet net oan Friezen zeer teleurgesteld

De beslissing om de tocht geen doorgang te verlenen, heeft het bestuur in samenspraak met de rayonhoofden als één man genomen. “Die was ontzettend moeilijk, maar de rayonhoofden en het bestuur hebben dit unaniem besloten.” Alle alternatieve routes en mogelijkheden zijn uitgebreid door de vereniging bestudeerd. “We hebben meer gedaan dan ooit om de Elfstedentocht door te laten gaan. Alles wat we konden verzinnen, hebben we uit de kast gehaald.”

Een klein sprankje hoop lijkt nog geput te kunnen worden uit sommige weerkaarten die aangeven dat het volgende week weer kan gaan vriezen. ‘Maar we willen geen valse hoop geven. We speculeren niet.”

Het uit elkaar halen van het wedstrijd- en toergedeelte had volgens Wieling niets uitgemaakt voor de uitkomst van het overleg van de rayonhoofden woensdag. Sowieso worden de twee onderdelen nooit uit elkaar gehaald, stelt hij. “Maar de kwaliteit van het benedengebied is ook zo slecht. Daar kan niemand langs.”

IJsmeester Jan Oostenbrug stelt dat het een feestelijke periode was. “We hebben met iedereen een geweldige schaatsinfrastructuur neergelegd. Ik weet zeker dat we allemaal in Friesland de komende dagen het ijs op gaan.”

Of zoals het Friese spreekwoord dat hij aanhaalt. Op âld iis friest it it best, op oud ijs heb je de meeste ijsgroei. Nederland hoopt nog, maar de Elfstedenkoorts is gezakt.

“Horrorwinter: Een nacht vorst tekort voor elfstedentocht”

Direct na de woorden van Wiebe Wieling twitterden duizenden Nederlanders hun teleurstelling over het niet doorgaan van de Tocht der Tochten. “Horrorwinter: een nacht vorst tekort”, aldus een tweet. Anderen waren bedroefd, omdat ze een mogelijke vrije dag van school misliepen. Maar over het algemeen was er gemeende teleurstelling. “Wat jammer dat de echte Elfstedentocht niet doorgaat. Heel Nederland had er zo op gehoopt”, verwoordde een twitteraar het gevoel van duizenden schaatsliefhebbers. “Had de Elsteden graag willen meemaken.” Anderen zijn blij dat de koorts is gedaald en dat ander nieuws weer de boventoon kan voeren. “Dat de Elfstedentocht niet doorgaat, okee, maar dat Albert Verlinde dat duidt op RTL4, dat kan ik niet aan.”

Analyse Elfstedentocht

“Als ik Wiebe Wieling zo hoorde spreken is alle hoop vervlogen. Daar ben ik eigenlijk wel verbaasd over, want het gaat komende nachten nog flink gaat vriezen. Donderdag en vrijdagnacht kan het in Friesland nog tien graden onder nul worden. Gemiddeld groeit het ijs bij strenge vorst met één centimeter per nacht. Maar dat is dus te weinig voor de plaatsen waar nu nog maar 8 centimeter ijs ligt. Ook is het water op sommige plekken onder het ijs in beweging. Hierdoor vermengt het warme water zich van beneden met het ijs daarboven. Ik vrees dat we na zondag vooral te maken hebben met ijzel, regen en sneeuw. Het wordt glibberen op de Nederlands snelwegen. De kans dat het hierna nog gaat vriezen is erg klein en zeker niet zo streng dat er dan nog een Elfstedentocht kan plaatsvinden. Bovendien is de theorie van de ijsmeester Jan Oostenbrug misschien dat het goed kan aanvriezen boven ondooit ijs, maar mooi ijs krijg je daar absoluut niet van. Dat komt doordat het gesmolten ijs zich vermengt met oude sneeuwresten. Klein lichtpuntje: het is tot en met zaterdag fantastisch schaatsweer! Een kleine pleister op deze wond.

Lees ook: Alles wat je niet wil weten over de Elfstedentocht (en meer)