Is het christendom herzien na Nag Hammadi?

Dat lijkt er niet op. Het is erg stil geworden rond Nag Hammadi. In 2007 kwam de vierde en laatste druk uit van de Nag Hammadi geschriften en daarna lijkt alles in een of andere la te zijn verdwenen. ‘Ondanks de initiële schokgolf die de vondst van de gnostische geschriften bij Nag Hammadi binnen het christendom teweeg bracht, heeft het opvallend weinig invloed gehad op de geloofsverkondiging van de christelijke kerken en haar gelovigen’, schrijft Thomas Emana op gnosis.nl. Na 166 reacties werd het ook daar stil. In die site zit geen beweging meer sinds januari 2008.

Op Facebook wordt nog een poging gedaan onder de naam ‘De Nag Hammadi Geschriften’. Dat leverde 8 ‘likes’ op en verder gebeurt ook daar niets. Het doel was om van deze Communitypagina de beste verzameling gedeelde kennis over dit onderwerp te maken.

Voor wie het nog niet weet: in 1945 werd een kruik met 52 geschriften ontdekt uit de eerste eeuwen van onze jaartelling, maar pas in 1994/1995 verscheen de Nederlandse vertaling (in twee delen) van de Nag Hammadi-geschriften. ‘Inmiddels zijn daar nu ruim 25.000 exemplaren van verkocht en de vraag neemt niet af. Het belang van deze unieke geschriften voor een completer inzicht in het vroege christendom en de gestalte van Jezus van Nazareth wordt steeds meer onderkend.’ Dat schrijft uitgever Ankh-Hermes nog, maar die onderkenning lijkt meer en meer veranderd te zijn in ontkenning.

Wikipedia weet er ook iets van te melden, maar veel verwijzingen zijn niet uitgewerkt. ‘De gnostiek beleefde een bloeitijd in de eerste drie eeuwen na Christus. Sommige hedendaagse historici neigen ernaar de gnostiek een invloedrijke positie te verlenen in de wordingsgeschiedenis van het vroege christendom. Vanaf halverwege de tweede eeuw werd de gnostiek fel bestreden en als ketterij veroordeeld door het zich toen vormende, op een geloof gebaseerde kerkelijke christendom. Op het Concilie van Nicaea in 325 aanvaardde de Kerk de Geloofsbelijdenis van Nicea. Hoewel de inhoud van deze geloofsbelijdenis vooral gericht was tegen het arianisme verwierp de belijdenis ook gnostische leringen.'

Het christendom staat stil en gaat met rasse schreden achteruit. De kerken weten mensen niet meer te raken dan met hooguit een oranje mis. De priester ervan ontloopt nog net een excommunicatie. Als een van de schaarse verlichte dominees, Fennie Kruize, over het esoterisch christendom (s)preekt, wordt er gedreigd met een afzettingsprocedure. De laatste stuiptrekkingen van een religie op weg naar een loos bestaan als sekte.


© Paul Delfgaauw